Nakış İşlemeye Yeni Başlayanlar İçin Temel Teknikler ve Malzemeler

Nakış İşlemeye Yeni Başlayanlar İçin Temel Teknikler Ve Malzemeler

Geçenlerde bir akşam, yine her zamanki gibi çocukları zor bela uyuttuktan sonra salona çöktüm.

Kafam kazan, vücudum yorgun. O gün yedi kere üst değiştirdiğimi falan fark ettim, neyse ki çamaşır makinesi çalışıyordu.

Telefonu elime aldım, sosyal medyada öyle boş boş gezerken bir nakış videosuna denk geldim.

Küçük, minicik bir çiçek işliyordu biri. Öyle sakin, öyle huzurlu görünüyordu ki, bir an dedim "Ben de yapsam keşke."

Ertesi gün kendimi bir tuhafiyede buldum. Tamamen plansız, tamamen dürtüsel bir hareketti.

Bilirsin o hissi, değil mi? Bazen insan kendine böyle küçük bir kaçış yolu arıyor.

Bugün sana işte o kaçış yollarından birinden, nakıştan bahsedeceğim.

Hobi Rehber'de zaten bir sürü kendin yap projesi paylaşıyorum, ama nakışın yeri biraz ayrı benim için.

Özellikle yeni başlayanlar için hangi malzemeleri almalı, hangi tekniklerle başlamalı, onları anlatacağım.

Yorulmuş bir anne olarak bile yapabileceğin, seni yormayacak bir şeyler olsun istiyorum hep.

Neden Bu Önemli

Bak, hepimiz hayatın koşuşturmacası içindeyiz.

Çocuklar, ev işleri, eş, dost... Kendimize ayırdığımız zamanlar genelde telefon ekranına bakmakla geçiyor.

Ben de öyleydim. Akşamları elimde telefonla koltukta uyuyakaldığım çok oldu.

Sonra fark ettim ki bu "dinlenme" aslında beni daha da yoruyor.

Nakışa başladığımda önce çok tereddüt ettim.

"Ay şimdi buna mı vakit ayıracağım, bir de bunu öğrenmekle mi uğraşacağım?" dedim kendi kendime.

Ama bir kere başlayınca anladım. Bu, ekranlardan uzaklaşmak için harika bir yol.

Küçük bir kare kumaşın üzerinde kendi dünyanı yaratmak gibi bir şey bu.

Düşünsene, o küçücük iğneyle, her bir ilmeği attıkça zihninin nasıl rahatladığını.

İnanır mısın, ilk nakışımı bitirdiğimde, sanki yepyeni bir enerji gelmişti içime.

Küçücük bir anahtarlık yapmıştım, ama bir hafta boyunca o anahtarlığı cebimden çıkarmadım, o kadar mutluydum.

Bu hobinin en güzel yanı, çok büyük bir bütçe gerektirmemesi ve her yerde yapabilmen.

Çocuklar uyurken, parkta bankta otururken, hatta otobüste bile cebimden çıkarıp iki ilmek atmışlığım var.

Bir şeyler üretmenin o eşsiz hazzı var ya, işte onu en saf haliyle sunuyor nakış.

Hem de öyle "mükemmel" olmak zorunda falan değilsin. Zaten hayat yeterince mükemmeliyetçi değil mi?

Temel Bilgiler: Nakış Malzemeleri Ve Dostların

Nakışa başlarken gözün korkmasın, öyle çok şeye ihtiyacın yok.

Zaten benim gibi bir "biriktirici" değilsen, mutfakta dört tane sebze soyacağın yoktur mesela. Benim var, biliyorum. Dört tane!

Nakışta da öyle. Temel şeyleri al, yeter.

Neyle Başlayalım: Malzemeler

İşte yeni başlayan biri için olmazsa olmazlar listesi:

• Nakış Kasnağı: Bu, kumaşını gergin tutmaya yarayan yuvarlak bir çerçeve.

  Genelde ahşap veya plastik oluyorlar. Ben ahşap olanları daha çok seviyorum, hem elde tutması daha keyifli oluyor hem de daha şık duruyorlar.

  Farklı boyutları var, ama başlamak için 15-20 cm çapında bir tane alabilirsin. Çok büyük veya çok küçük kasnaklarla uğraşmak, başlangıçta seni zorlayabilir.

• Nakış İpleri (Muline): Bunlar bildiğimiz dikiş iplerinden biraz farklı, daha kalındır ve genelde 6 kattan oluşur.

  DMC ve Anchor gibi markalar en popülerleri. Tuhafiyeye gittiğinde görürsün, renk renk parlıyorlar.

  Başlangıçta birkaç temel renk alabilirsin: siyah, beyaz, kırmızı, mavi, yeşil, sarı.

  Sonra zaten hangi renklere ihtiyacın olduğunu kendiliğinden anlayacaksın. Hani o "bu renkten de olsun" diye bir anda elini uzattığın anlar var ya, işte onlar başlayacak.

• Nakış İğneleri: Normal dikiş iğnelerinden biraz daha kalın ve ucu daha künt oluyorlar.

  Nedeni basit: kumaşın dokusunu yırtmak yerine aralarından rahatça geçmelerini sağlamak.

  Farklı kalınlıkları var, "nakış iğnesi seti" alırsan içinde çeşit çeşit olur, kafan rahat eder.

  Ha, ilk başlarda parmağını kaç kere batıracaksın? Çok. Bende hala minik izler var. Ama alışıyorsun sonra.

• Nakış Kumaşı: Başlangıç için pamuklu, keten veya kendir gibi düz dokulu kumaşlar harika olur.

  Çok kalın ya da çok ince olmasın, orta karar bir şey seç. Tuhafiyeciye "nakış için kumaş" dersen sana gösterecektir.

  Mesela ben ilk başta eski bir keten peçetenin üzerine işlemeye başlamıştım. İşe yarıyor yani, illa özel bir kumaş olması şart değil.

  Hani eline ne geçerse, karton, keçe, ahşap gibi, benim felsefem hep bu, nakışta da öyle.

• Küçük Bir Makas: İpleri kesmek için keskin uçlu, küçük bir makasa ihtiyacın olacak.

  Tırnak makası da olur aslında ama estetiği bozar diye ben genelde küçük, minik bir makas kullanıyorum.

• Desen Aktarma Kalemi: Nakış yapacağın deseni kumaşa aktarmak için kullanılır.

  Suyla çıkan veya ısıyla kaybolan kalemler var. Ben genelde suyla çıkanı tercih ediyorum, daha garanti oluyor.

  Kurşun kalem de kullanabilirsin ama iz bırakma riski var, dikkatli olmak lazım.

Nasıl Yapılır: Temel Nakış Teknikleri

Malzemelerimiz hazırsa, şimdi gelelim asıl mevzuya: İğne nasıl kullanılır?

Korkma, öyle çok karmaşık değil. Bir kere elin alıştı mı, gerisi çorap söküğü gibi gelecek.

Adım 1: Kumaşı Kasnağa Germe

Önce kasnağını iki parçaya ayır.

İçteki küçük çemberi al, kumaşını onun üzerine ser.

Sonra büyük çemberi kumaşın üzerinden, içteki çemberin etrafına oturt.

Kasnağın vidasını sıkarak kumaşı güzelce ger. Davul gibi olmalı.

Ne kadar gergin olursa, işleme o kadar düzgün olur, bu önemli bir nokta.

İlk başta biraz zorlanabilirsin, kumaş yamuk durabilir, ama birkaç denemeden sonra ustalaşırsın.

Adım 2: İpliği İğneye Takma Ve Düğüm Atma

Nakış ipleri genelde 6 katlıdır.

Desenine göre 2 veya 3 katını ayırıp kullanacaksın. Mesela ince çizgiler için 2 kat, daha dolgun görünüm için 3 kat iyidir.

İpliğin ucunu hafifçe nemlendirip iğnenin deliğinden geçir. İlk başta delikten geçirmek bana işkence gibi geliyordu, itiraf edeyim.

İpliğin uzun ucu yaklaşık 40-50 cm olsun, daha uzun olursa düğüm olur, daha kısa olursa çabuk biter.

İpliğin diğer ucuna küçük bir düğüm at, bu düğüm kumaşın arkasında ipliği sabitleyecek.

Hani o düğüm atma kısmı var ya, bazen elimden kayar, yeniden başlamak zorunda kalırım. O hissi bilirsin, değil mi?

Adım 3: Düz Dikiş (running Stitch)

Bu, nakıştaki en temel dikiş. Sanki makine dikişi gibi ama elde yapılıyor.

İğneyi kumaşın altından yukarı çıkar, sonra birkaç milimetre ileriden tekrar aşağı batır.

Tekrar yukarı çıkar, tekrar aşağı batır. Böyle minik, eşit aralıklı çizgiler oluşturuyorsun.

İlk başladığında yamuk yumuk olabilir, aralıklar eşit olmayabilir. Hiç sorun değil.

Benim ilk düz dikişlerim sanki sarhoş bir yılan yürümüş gibiydi. Ama pratik yaptıkça düzeliyor.

Küçük kenarlıklar yapmak veya bir şeklin içini doldurmak için harika bir dikiştir.

Adım 4: Arka Dikiş (backstitch)

Düz dikişten sonra öğrenmen gereken ikinci dikiş bu.

İğneyi kumaşın altından çıkar, bir dikiş boyu ileriden tekrar batır.

Şimdi iğneyi ilk dikişinin başladığı yerin yanından tekrar çıkar ve ilk battığın yere doğru geri gel.

Adı üstünde, "arka dikiş", hep bir öncekine geri dönerek ilerliyorsun.

Bu dikiş, bir şeylerin etrafını çizmek, harf yazmak veya keskin hatlar oluşturmak için birebir.

Ben çocuklarımın isimlerini işlerken hep arka dikişi kullanıyorum, çok net duruyor.

Adım 5: Sap Dikişi (stem Stitch)

Eğer nakışlarında bitkiler, dallar veya kıvrımlı hatlar kullanacaksan, sap dikişi tam senlik.

İğneyi kumaşın altından çıkar, bir dikiş boyu ileriden batır, ama ipi iğnenin sağ tarafında tut.

Şimdi ilk dikişinin ortasından veya biraz gerisinden tekrar yukarı çık.

İpi hep aynı tarafta tutarak ilerle. Böylece birbiri üzerine binen, hafif burgulu bir ip görüntüsü elde edersin.

İlk başlarda ipi aynı tarafta tutmayı unutabilirsin, o zaman dikişin yamulur. Tecrübeyle sabit, bana da oldu.

Adım 6: Zincir Dikiş (chain Stitch)

Daha kalın, daha belirgin çizgiler veya dolgulu alanlar için zincir dikiş harikadır.

İğneyi kumaşın altından çıkar, ipliği bir ilmek gibi tut ve iğneyi çıktığın yere çok yakın bir yerden tekrar batır.

İpliği ilmeğin içinden geçirerek biraz ileriden tekrar yukarı çıkar.

Böylece birbiri içine geçmiş zincir halkaları gibi bir görünüm elde edersin.

Bu dikiş biraz daha pratik gerektiriyor ama inan bana, sonuçları çok etkileyici oluyor.

Benim ilk zincir dikişlerim biraz "açık zincir" gibi olmuştu, yani halkalar birbirine tam oturmamıştı. Ama zamanla düzeliyor.

Adım 7: Fransız Düğümü (french Knot)

Aaah, Fransız düğümü. Kimileri sever, kimileri nefret eder.

Bence en sevimli ama en zorlu dikişlerden biri. Küçük noktalar, çiçeklerin ortası gibi detaylar için kullanılır.

İğneyi kumaşın altından çıkar, ipliği gergin tutarak iğnenin etrafına 2-3 kez sar.

Sardığın ipliği sıkıca tutarken, iğneyi ilk çıktığın yerin çok az yanından tekrar batır.

İğneyi yavaşça kumaşın altından çek, düğüm oluşurken ipliği tutmaya devam et.

İlk başta ipliği yeterince sıkı tutamazsan düğüm fiyaskoyla sonuçlanabilir. Benim de sayısız başarısız denemem var.

Sabır işidir ama bir kere becerdin mi, o minik tomurcuklar seni çok mutlu edecek.

Adım 8: Saten Dikiş (satin Stitch)

Geniş alanları tamamen doldurmak ve pürüzsüz bir görünüm elde etmek için kullanılır.

İğneyi bir kenardan çıkar, karşı kenara batır. Sonra hemen yanından tekrar çıkar, yine karşıya batır.

Dikişlerin birbirine paralel ve bitişik olmasına dikkat et. Arada boşluk kalmamalı.

Bu dikiş, adı gibi pürüzsüz ve parlak bir yüzey oluşturur. Ama gerçekten sabır ve dikkat ister.

Benim ilk denemelerimde dikişlerim hafif eğriydi, sanki biri aceleyle yapmış gibiydi. Ama pratik yaptıkça elin alışıyor.

Büyük bir alanı saten dikişle doldurmak bazen bana meditasyon gibi gelir.

Kalıcı Hale Getirmek / Sık Yapılan Hatalar

Nakışta "hata" diye bir şey yok aslında, sadece "denemeler" var.

Ama bazı şeyler var ki, yeni başlayanların canını sıkabilir, hevesini kırabilir.

Bunlara dikkat edersen, nakış maceran daha keyifli olur.

İpliğin Düğüm Olması: En sık yapılan şeylerden biri.

Uzun ip kullanmaktan veya çok hızlı işlemekten kaynaklanır. İpin kısalık ve uzunluk dengesini iyi ayarla.

Kafam daldığında, özellikle çocuklar bir yandan "anne!" diye bağırırken, ipimin düğüm olduğunu fark ettim mi, hafif bir iç çekiş oluyor bende.

Kasnakta Kumaşın Gevşemesi: Kumaşın gergin olmaması, dikişlerin yamuk olmasına neden olur.

Ara sıra kasnağın vidasını kontrol et ve sık. Gevşek kasnak = mutsuz nakışçı.

İplik Gerginliğinin Ayarlanamaması: Kimisi çok sıkı çeker, kumaşı büzdürür. Kimisi çok gevşek bırakır, dikişler sarkık durur.

Ortayı bulmak önemli. Biraz pratikle elin alışacak, ne kadar çekmen gerektiğini anlayacaksın.

Hani bir şeyi ilk defa yaparsın ve ayarını tutturamazsın ya, aynen öyle bir şey.

Çok Karmaşık Bir Desene Başlamak: İlk projen için minicik, basit bir şey seç.

Büyük, detaylı bir proje seni caydırabilir. Unutma, küçük zaferler büyük motivasyon yaratır.

Ben ilk başta bir çiçek buketi işlemeye kalkıştım, yarısında bıraktım. Sonra ufacık bir kalp işleyip bitirdim ve o mutlulukla devam ettim.

Unutma, her kusurlu ilmek, senin hikayenin bir parçasıdır. Mükemmel olmak zorunda değilsin, sadece keyif al yeter.

Sık Sorulan Sorular

Nakışa Başlamak Için Ne Kadar Bütçe Gerekli?

Başlangıç için çok düşük bir bütçeyle halledebilirsin.

Bir kasnak, birkaç ip, bir iğne seti ve küçük bir parça kumaş için toplamda 100-200 TL civarı bir harcama yeterli olacaktır.

Sonra zaten yavaş yavaş, ihtiyacın oldukça eklersin, öyle birden her şeyi almaya gerek yok.

En Kolay Nakış Tekniği Hangisi?

Kesinlikle düz dikiş ve arka dikiş.

Bunlarla başlayıp elini alıştırabilir, küçük desenler ve yazılar işleyebilirsin.

Hani bir çocuğa ilk başta kalemi nasıl tutacağını öğretirsin ya, nakışta da bu dikişler temel gibidir.

Desenleri Nasıl Kumaşa Aktarabilirim?

Birkaç yöntem var: en kolayı deseni kağıda çizip kumaşın altına koyup ışıkta izleyerek kalemle geçirmek.

Karbon kağıdı da kullanabilirsin, nakış için özel olanları var, kumaşta iz bırakmazlar.

Suyla veya ısıyla kaybolan kalemler de en pratik çözümlerden, ben genelde onları tercih ediyorum, çünkü hata yaparsan silinebiliyor.

Çocuklarla Nakış Yapabilir Miyim?

Elbette yapabilirsin! Benim kızım da çok meraklı.

Ama onlara sivri uçlu iğne yerine daha küt uçlu, plastik iğnelerle ve kanaviçe tarzı, delikli kumaşlarla başlamalarını öneririm.

Onların dikkat süreleri kısa olacağı için çok basit, büyük desenler ve kalın ipler kullanın ki sıkılmasınlar.

Geçenlerde kızıma keçeden bir figür yapmıştık, etrafını kendisi işledi. Çok gurur duymuştu, o gözündeki parlamayı görmeliydin.

Nakışımı Nasıl Bitirmeliyim/sergilemeliyim?

Kasnakta bitirdiğin nakışı kasnağında bırakıp arkasını temizleyerek duvara asabilirsin.

Ya da çerçeveletebilir, yastık kılıfı, çanta, anahtarlık gibi farklı projelere dönüştürebilirsin.

Hatta ben bazen sadece bitmiş haline bakıp bir çekmeceye koyuyorum, o bana yetiyor.

Önemli olan o "ben yaptım!" hissi, gerisi teferruat.

Sonuç

Bak, hayat zaten yeterince yorucu.

Kendine küçük bir nefes alanı yaratmak, bir şeyler üretmek, o anın içinde kaybolmak gibisi yok.

Nakış tam da böyle bir hobi.

Hemen şimdi tuhafiyeye koşmana, bütün ipleri almana gerek yok.

Küçük bir kasnak, birkaç renk ip, bir parça kumaş ve birkaç temel iğneyle başlayabilirsin.

Emin ol, o ilk ilmeği attığında, o küçük çiçeği tamamladığında hissedeceğin o hafiflik var ya, her şeye değer.

Hadi bakalım, iğneler hazır mı? Kolay gelsin! ❤️