Makrome Saksılık Yapımı: Bitkileriniz İçin Estetik Askılar

Makrome Saksılık Yapımı: Bitkileriniz İçin Estetik Askılar

Geçen hafta sonu mutfaktaki pencere kenarıma yeni bir fesleğen fidani almıştım. Taptaze, mis kokulu. Ama nereye koyacağım? Pencere kenarı zaten dolu, üstelik kediler durmadan kurcalıyor. Her seferinde aynı dert, yeni bir bitki, yeni bir yer arayışı... Tanıdık geldi mi bu durum? 👋

İşte tam da bu sıkıntımı çözmek için, hem de eve biraz el emeği göz nuru katmak için makrome saksılık yapmaya karar verdim. Aslında uzun zamandır aklımdaydı, biliyorum. Bugün size bu pratik ve güzel makrome saksılığı adım adım nasıl yapacağınızı anlatacağım.

Hem salonunuza, hem mutfağınıza, hem de balkonunuza o sıcak havayı nasıl katacağınızı göstereceğim. Benim gibi "ben de yapabilir miyim?" diye düşünenler için bütün detaylarıyla.

Neden Bu Önemli

Şimdi dürüst olalım, evde bitki yetiştirmek harika bir şey. Hem oksijen veriyor, hem ruhumuza iyi geliyor. Ama özellikle küçük evlerde veya kalabalık yaşam alanlarında, bitkilere yer bulmak bazen gerçekten zor oluyor.

Her yeri saksılarla doldurduğumuzda, o ferah, o düzenli görüntüden eser kalmıyor. Hatta bir gün yanlışlıkla kolumu çarptım, saksılardan biri yere düştü, toprak her yere saçıldı. 🤦‍♀️ Çocuklar da hemen etrafına üşüştü tabii ki. O gün anladım ki, yerden tasarruf etmenin bir yolunu bulmalıyım.

Makrome saksılıklar tam da bu noktada hayat kurtarıyor diyebilirim. Bitkileri yukarı asarak hem yerden kazanıyorsunuz, hem de boş duvarları veya köşeleri değerlendirmiş oluyorsunuz. Üstelik hazır saksılıklar bazen gerçekten cep yakıyor, hele de güzel bir model bulmaya çalışıyorsanız.

Kendi saksılığınızı yapmak size hem ayda ortalama 50-100 TL tasarruf ettirebilir, hem de evinize kişisel bir dokunuş katmış olursunuz. Benim için en güzeli de, çocuklarım uyuduktan sonra 1-2 saat kendime ayırıp, o ipleri örerken kafa dinlemek oluyor. Terapist ücreti vermiyorum, bununla idare ediyorum. 😂

Temel Bilgiler: Makrome Ne Demek, Ne Gerekiyor?

Makrome, düğümler atarak çeşitli objeler oluşturma sanatına deniyor kısaca. Aslında yüzyıllardır var, eskiden gemiciler falan yaparmış, biliyor musunuz? Ben ilk başta çok komplike sanmıştım, ama birkaç temel düğümü öğrendikten sonra gerisi çorap söküğü gibi geliyor.

Hiç endişelenmeyin, öyle uzay bilimi falan değil. İplikleri sağdan soldan, alttan üstten geçirerek düğümler atıyoruz, hepsi bu. Sanki ilkokuldaki örgü dersleri gibi düşünebilirsiniz.

Makrome Saksılık İçin Gerekli Malzemeler

Bu işe başlamadan önce doğru malzemeleri edinmek çok önemli. Piyasada o kadar çok ip çeşidi var ki, ilk başta insan şaşırabiliyor.

Ben ilk denememde çok kalın bir ip almıştım, düğümleri atmak resmen işkenceye dönmüştü. Sonra ince ipe geçtim, bu sefer de saksılığı taşımadı. Deneme yanılma yoluyla öğrendim bunları tabii ki.

• Makrome İpi: Genellikle 3-5 mm kalınlığında pamuk makrome ipleri kullanılıyor. Benim favorim 4 mm olanlar, hem kolay düğüm atılıyor hem de yeterince sağlam oluyor. İlk saksılığınız için 20-30 metre yeterli olacaktır.
• Ahşap Halka veya Metal Halka: Saksılığınızı asmak için üst kısma ihtiyacınız olacak. 5-7 cm çapında bir halka ideal. Benim ilk makromem için eşimin eski bir anahtarlığından söktüğüm metal halkayı kullanmıştım, olur mu olur!
• Makas: İpleri kesmek için keskin bir makas şart. Bıçakla falan uğraşmayın, elinize yazık.
• Mezura veya Şerit Metre: İpleri eşit uzunlukta kesmek için lazım. Göz kararı kesmeye kalkarsanız, inanın bana, sonuç hüsran olabiliyor. İlk projemde bir ipe 10 cm fazla, diğerine eksik kesmiştim, bütün denge gitti.
• Saksı: Makrome saksılığınızı içine koyacağınız saksınızın boyutunu bilmeniz gerekiyor. Benim evde boşta duran, 15 cm çapındaki bir saksı vardı, ona göre planladım. Önce saksıyı seçin, sonra ipleri kesin. Bu çok önemli!

Temel Makrome Düğümleri

Makrome dünyasında yüzlerce düğüm var ama biz sadece birkaç tanesiyle harikalar yaratacağız. Bunlar o kadar temel ki, bir kere öğrendikten sonra asla unutmayacaksınız. Sanki ayakkabı bağcığı bağlamak gibi düşünün.

Ben ilk başta bu düğümlerin isimlerini bile karıştırıyordum, normal. Birkaç kez pratik yapınca eliniz alışacak, merak etmeyin.

• Kırlangıç Düğümü (Lark's Head Knot): İpi halkaya sabitlemek için kullanıyoruz. Halkanın altından ipi ikiye katlayıp, uçları halkadan geçirip sıkıştırıyoruz. Hani bir şeyi asarken ipi ikiye katlarız ya, o basit şey işte.
• Kare Düğüm (Square Knot): Makromenin en temel ve en yaygın düğümü. Dört iple yapılıyor, sağdaki ve soldaki ipler ortadaki iki ipin etrafına dolanıyor. Bir sağdan, bir soldan başlayarak atılan iki yarım düğümün birleşimi aslında. Bir sağdan bir soldan yapmazsanız dönüyor, o hissi bilirsiniz değil mi?
• Sarma Düğüm (Gathering Knot / Wrap Knot): Birkaç ipi bir araya toparlamak için kullanılıyor. Saksılığın altını veya üstünü bitirirken ipleri bir arada tutmak için çok işe yarıyor. Bir ipi küçük bir ilmik yapıp diğer iplerin etrafına sarıyoruz. Sanki bir demeti iple bağlıyormuş gibi.

Nasıl Yapılır: Adım Adım Makrome Saksılık Yapımı

Şimdi gelelim en keyifli kısma: Kendi ellerinizle bir şeyler yaratmaya. İlk başta biraz karışık gibi gelebilir ama adımları tek tek takip ederseniz, inanın bana, ortaya çok güzel bir şey çıkacak.

Ben ilk saksılığımı yaparken epey zorlanmıştım. İpler birbirine girmişti, düğümleri yanlış atmıştım. Hatta o kadar sinirlenmiştim ki, yarısında bırakıp "Ben bu işi yapamayacağım!" demiştim. Ama sonra bir fincan kahve içtim, sakinleştim ve en baştan başladım. Siz o hatayı yapmayın diye detaylı anlatacağım.

Adım 1: İpleri Hazırlayın

Her şeyden önce iplerimizi doğru uzunlukta kesmemiz gerekiyor. Benim kullandığım saksı 15 cm çapındaydı ve yaklaşık 60 cm yüksekliğinde bir saksılık istiyordum. Her zaman ihtiyacınız olandan biraz daha uzun kesin, fazlasını kesmek kolaydır, ama eksik kalırsa ekleyemezsiniz.

Benim tecrübem, her bir ana ip için yaklaşık 2.5 – 3 metre uzunluğunda ip kesmeniz gerektiğini söylüyor. Bu uzunluk size rahat bir çalışma alanı sağlar ve düğüm atarken ipin kısalmasını telafi eder. Toplamda 8 tane ana ip kullanacağız, yani 8 x 3 = 24 metre ip gerekiyor. Bu kadar ipi bir anda kesmek gözünüzü korkutmasın.

Tavsiyem, ilk ipi ölçüp kesin, sonra onu şablon olarak kullanarak diğer 7 ipi de kesin. Böylece hepsi aynı boyda olur. Bu aşama, saksılığınızın dengesi için çok ama çok önemli.

Adım 2: İpleri Halkaya Sabitleyin (kırlangıç Düğümü)

Şimdi kestiğimiz 8 ipi ahşap veya metal halkanıza sabitleyeceğiz. Bunu kırlangıç düğümü ile yapıyoruz. İpi ikiye katlayın, ilmik kısmını halkanın altından geçirin.

Sonra ipin iki ucunu ilmiğin içinden geçirin ve sıkıca çekin. Bu kadar basit. Her bir ipi bu şekilde halkaya sabitleyeceksiniz. Toplamda halkanızda 8 tane ip sabitlemiş olacaksınız, ama her ip iki ucundan sarkacağı için toplam 16 tane sarkan ipiniz olacak.

Burada önemli olan, düğümleri eşit aralıklarla ve sıkıca atmak. Eğer gevşek olursa, saksılık sallandığında kayabilir. Benim ilk denememde bazı ipler gevşek kalmıştı, saksı durmadan bir tarafa eğiliyordu. Sinir bozucu bir durumdu.

Adım 3: İlk Bölümü Örmeye Başlayın (kare Düğümler)

Halkaya sabitlediğiniz 16 ipten şimdi gruplar oluşturacağız. Her biri 4 ipten oluşan 4 grup yapın. Yani, ilk dört ipi bir araya getirin, sonraki dört ipi, böyle devam edin. Her grupta dört ip olacak.

Şimdi her bir gruptaki ilk dört iple 5-6 cm uzunluğunda kare düğümler dizisi yapmaya başlayacağız. Nasıl mı? Grubun en solundaki ipi (1. ip) ve en sağındaki ipi (4. ip) çalışma ipi olarak kullanın. Ortadaki iki ip (2. ve 3. ip) ise sabitleyici ip olacak, onlar hareket etmeyecek.

Önce sol ipi (1. ip) ortaya doğru, ortadaki iplerin üstünden geçirin. Sonra sağ ipi (4. ip) sol ipin (1. ip) üstünden, ortadaki iplerin altından ve sol ipin oluşturduğu ilmiğin içinden geçirin. Sıkıca çekin. Bu yarım kare düğüm oldu.

Şimdi tam tersini yapın: Sağ ipi (4. ip) ortaya doğru, ortadaki iplerin üstünden geçirin. Sol ipi (1. ip) sağ ipin (4. ip) üstünden, ortadaki iplerin altından ve sağ ipin oluşturduğu ilmiğin içinden geçirin. Sıkıca çekin. İşte bir tam kare düğüm yaptınız!

Bu işlemi her grupta 5-6 cm boyunca tekrarlayın. Düğümlerin hepsinin aynı sıkılıkta olmasına dikkat edin, yoksa saksılığınız yamuk durur. İlk başta biraz yavaş olacaksınız ama eliniz alışınca hızlanacaksınız, merak etmeyin.

Adım 4: İkinci Bölümü Ve Ara Bağlantıları Oluşturun

İlk bölümdeki kare düğümleri tamamladınız, değil mi? Şimdi saksılığı saran kısmı yapmaya başlayacağız. Bunun için ipleri biraz daha aşağıdan birleştireceğiz.

İlk bölümdeki her bir 4'lü grubun sağdaki iki ipini alın. Yanındaki grubun ise soldaki iki ipini alın. Bu dört ipi birleştirip yeni bir 4'lü grup oluşturun. Anlatırken biraz karışık gelebilir ama yapınca çok kolay. Sanki dans eden ipler gibi düşünün, yer değiştiriyorlar.

Bu yeni 4'lü gruplarla, ilk bölümdeki düğümlerden 5-7 cm aşağıda yeni bir sıra kare düğüm yapın. Bu sefer 2-3 cm uzunluğunda bir düğüm dizisi yeterli olacaktır. Bu kısım, saksılığın etrafındaki ağı oluşturacak. Dördüncü grubun son iki ipi ile birinci grubun ilk iki ipi de birleşerek bir grup oluşturacak, daireyi tamamlayacaksınız.

Bu bağlantı düğümleri saksılığa hem şekil verecek hem de bitkinizin ağırlığını taşıyacak asıl sağlamlığı sağlayacak. Düğümlerin mesafeleri burada çok önemli, çünkü saksınızın boyuyla orantılı olması gerekiyor. Saklının oturduğu yer burası olacak.

Adım 5: Saksı Oturma Alanını Oluşturun

Şimdi saksının oturacağı alt tabanı oluşturacağız. Bunun için ikinci sıradaki düğümlerin altından yaklaşık 10-15 cm aşağıda, tekrar ipleri birleştirip kare düğümler atacağız. Adım 4'teki gibi, her grubun sağdaki iki ipi ile yanındaki grubun soldaki iki ipini birleştirerek yeni 4'lü gruplar oluşturun.

Bu yeni 4'lü gruplarla 2-3 cm uzunluğunda bir sıra kare düğüm yapın. Bu, saksının tabanını destekleyecek ana halkayı oluşturacak. Saksınızı bir deneyin bakalım, oturuyor mu? Oturmuyorsa düğümlerin yerini biraz yukarı veya aşağı kaydırabilirsiniz.

Ben bu kısmı yaparken saksımı hep yanımda tutarım, durmadan içine koyup denerim. Böylece ne çok bol ne de çok dar olmasını engelliyorum. Zaten bu el işlerinin güzelliği de bu, değil mi? Kendi istediğin gibi ayarlayabiliyorsun.

Adım 6: Alt Bitirme Düğümü (sarma Düğüm)

Saksınızın rahatça oturduğundan emin olduktan sonra, tüm sarkan ipleri bir araya getireceğiz. Bu iplerin hepsini sıkıca toplayın.

Şimdi sarma düğümü yapma zamanı. Yaklaşık 30 cm uzunluğunda ayrı bir ip alın. Bu ipi sarkan iplerin alt kısmına doğru, ucu aşağı bakacak şekilde küçük bir ilmik yapın. İlmik kısmını sarkan iplerle bir hizada tutun.

Diğer ucunu ilmiğin üstünden, sarkan tüm iplerin etrafına sıkıca sarmaya başlayın. 5-7 kez sardıktan sonra, sardığınız ipin ucunu ilmiğin içinden geçirin. Sonra ilmiğin üstteki ucunu yukarı doğru çekin. Böylece sarma düğümü sabitlenir ve ilmiğin içinden geçirdiğiniz uç gizlenir.

Bu düğüm tüm ipleri bir arada tutacak ve saksılığa son şeklini verecek. Fazla ipleri alttan kesin, yaklaşık 5-10 cm kadar saçak bırakabilirsiniz. Bu püskül görüntüsü saksılığa ayrı bir hava katıyor. Ben bazen boncuk falan da ekliyorum o püskül kısmına, bambaşka bir şey oluyor.

Kalıcı Hale Getirmek / Sık Yapılan Hatalar

Makrome saksılık yapmak gerçekten keyifli ama ilk başta bazı hatalar yapmaya çok müsait. Benim de başıma gelenleri ve nasıl önleyebileceğinizi anlatacağım.

En sık yapılan hata, düğümleri eşit sıkılıkta atmamak. Bazı düğümler gevşek, bazıları çok sıkı olunca, saksılık yamuk duruyor ve bitki dengesiz bir şekilde sallanıyor. Bu da hem çirkin görünüyor hem de saksının düşme riskini artırıyor.

Bir diğer hata, ipleri yetersiz uzunlukta kesmek. Düğüm atarken ip kısalıyor ve bir bakıyorsunuz ipiniz bitmiş! Bu durumda ya baştan başlamak zorunda kalıyorsunuz ya da ekleme yapmaya çalışıyorsunuz ki o da pek estetik durmuyor. O yüzden hep dediğim gibi, cömert davranın ip keserken.

Saksının boyutunu iyi ayarlamamak da büyük bir sorun. Eğer saksılık çok büyük olursa saksı içinden düşebilir, çok küçük olursa da saksı içine sığmaz. Bu yüzden saksınızı yanınızda bulundurup sürekli denemeniz önemli.

Küçük bir hata, büyük bir ders. Makrome, sabır ve dikkat işi. Acele etmeyin, her düğümde kendinize bir şans daha verin. ❤️

Sık Sorulan Sorular

Makrome Saksılık Için Hangi Ipi Kullanmalıyım?

Genellikle 3-5 mm kalınlığında pamuk makrome ipleri en ideali. Hem doğal bir görünüm veriyor hem de kolay işleniyor. Jüt veya kendir ipleri de kullanabilirsin ama onlar biraz daha sert ve kaba olabilir.

Bu Projeyi Tamamlamak Ne Kadar Sürer?

Tecrübenize ve hızınıza bağlı olarak değişir. İlk projenizse, benim gibi biraz takılırsanız, 3-4 saatinizi alabilir. Ama eliniz alışınca 1.5 - 2 saatte rahatlıkla yapabilirsiniz. Ben artık bir akşamda iki tane bitiriyorum, tabii çocuklar uyuduktan sonra. 😊

Makrome Saksılığımı Nerede Asabilirim?

Balkonda, salonda, mutfakta pencere kenarında... Aslında her yerde kullanabilirsin. Yeter ki sağlam bir kancaya veya çubuğa as. Tavanda bir kanca, perdelik demiri veya rafların alt kısmı uygun yerler olabilir.

Saksılık Ne Kadar Ağırlık Taşıyabilir?

Kullandığınız ipin kalınlığına ve düğümlerin sıkılığına bağlı. Benim 4 mm pamuk iple yaptığım saksılıklar, içinde ıslak toprak olan 20 cm çapındaki seramik saksıları rahatlıkla taşıyor. Ağır saksılar için daha kalın ip kullanmak iyi fikir olabilir.

Makrome Saksılıklar Dış Mekanda Kullanılabilir Mi?

Evet, kullanılabilirler ama hava koşullarına dayanıklı ip seçmek önemli. Pamuk ipleri zamanla güneşte solabilir veya yağmurda daha çabuk yıpranabilir. Dış mekan için özel üretilmiş sentetik makrome ipleri veya jüt ip tercih edebilirsin.

Sonuç

Gördüğünüz gibi, kendi makrome saksılığınızı yapmak hiç de zor değil. Sadece biraz ip, biraz zaman ve biraz da sabır gerekiyor. Ortaya çıkan eser ise hem sizin el emeğiniz oluyor, hem de evinize o çok istediğimiz sıcak ve doğal havayı katıyor.

Haydi sen de bir yerlerden başla. Küçük bir saksılıkla deneyebilirsin. Belki ilk denemende mükemmel olmayacak ama her düğümde daha iyi olacaksın, inan bana. Hadi, evine o el yapımı dokunuşu katma zamanı!