El Sanatları

Makrome Çanta Örme: Yaz Şıklığını Kendi Ellerinizle Tasarlayın

Makrome Çanta Örme: Yaz Şıklığını Kendi Ellerinizle Tasarlayın

Makrome Çanta Örme: Yaz Şıklığını Kendi Ellerinizle Tasarlayın

Geçen yaz, parkta yine çocukların arkasından koşarken yakalandım. Üstüm başım toz toprak içinde, saçım başım dağılmış. Aynaya bakınca içimden bir ses "Zeynep, kendine gel!" dedi. Hani o her şeyi halleden, şık anneler var ya, Instagram'dan fışkırıyorlar resmen. Ben de onlardan olmak isterdim ama gerçekler... Gerçekler bambaşka.

Ama bazen, küçücük bir detay bile insanın modunu değiştiriyor, değil mi? İşte benim için o detay, elimle yaptığım bir makrome çantaydı. İki çocukla koştururken bile, omzumdaki o el emeği çanta bana "Tamam Zeynep, bugün de atlattık!" hissini veriyordu. Sanki kendime küçük bir hediye gibiydi.

Bugün size bu hediyeleşme halinden bahsedeceğim. O karmaşanın içinde bile kendinize nasıl bir güzellik katabileceğinizden, kendi ellerinizle yaz şıklığını nasıl yakalayabileceğinizden konuşacağız. Makrome çanta örmenin aslında sandığınız kadar zor olmadığını göreceksiniz. Hadi başlayalım mı? 👋

Neden Bu Önemli?

Hayatımız koşturmaca, biliyorum. Sabah kahvaltı, okul, öğle yemeği, park, akşam yemeği, uyku… Hep bir liste, hep bir yetişme telaşı. Kendine vakit ayırmak, bir şeyler üretmek lüks gibi geliyor bazen, değil mi? "Zaten yeterince yorgunum" diyorsun.

Ben de öyle diyordum. Hatta bir ara mutfak masası tamamen çocukların etkinlik alanına dönmüştü. Keçeler, kartonlar, yapıştırıcılar... Akşamları o dağınıklığı toplarken "Neden ben de güzel bir şeyler yapamıyorum?" diye hayıflanıyordum. Sonra fark ettim ki, o dağınıklığın içinde kendime küçücük bir yer açmak bile bir terapi gibi. İnsanın ruhuna iyi geliyor.

Geçen yıl, tam da bahsettiğim o koşuşturmanın ortasında, yaz geliyordu. Plaj çantası arayışına girdim. Fiyatlara bakınca dudaklarım uçukladı resmen. Basit bir makrome çanta için istenen paralar... "Ben bunu kendim yaparım!" dedim içimden. Hem de iki çocuğum uyuduktan sonra, her gece yarım saat ayırarak.

Sonuç mu? Hem cebimden para çıkmadı, hem de "Bunu ben yaptım!" gururu yaşadım. En güzeli de, o çantayı omzuma taktığımda, etrafımdaki annelerin "Aa ne kadar güzel, nereden aldın?" diye sormasıydı. İşte o anki gülümseme, tüm yorgunluğuma değdi. Kendime ayırdığım o minicik zaman dilimi, bana çok daha fazlasını geri verdi. Denemeye değer, inanın bana. ❤️

Makrome Nedir Ve Nereden Çıktı Bu İş?

Makrome, aslında düğüm atma sanatı. İp, halat gibi malzemeleri sadece düğümlerle birbirine bağlayarak desenler oluşturmak demek. Hiçbir tığ, şiş, iğne falan yok. Sadece ellerin ve iplerin var. Kulağa ilkel geliyor belki ama tarihi çok eskilere dayanıyor.

Orta Doğu'dan çıkmış bu güzellik, 13. yüzyılda Araplar tarafından Avrupa'ya getirilmiş. Sonra da özellikle denizciler arasında çok yaygınlaşmış. Neden mi? Gemilerde boş vakit çok, malzeme desen gırla. İpler, halatlar... Onlar da bu düğümleri atarak kendilerine eşyalar, evlerine dekoratif ürünler yapmışlar. Düşünsenize, gemide aylarca yoldasın, can sıkıntısı büyük. Oturup bir şeyler üretmek hem zaman geçiriyor hem de bir eser bırakıyorsun.

Sonra 70'lerde bir patlama yaşamış makrome, "bohem" akımıyla birlikte. Çiçek çocukların, özgür ruhların vazgeçilmezi olmuş. Duvar süsleri, saksılıklar, kıyafet detayları... Her yerde görmeye başlamışız. Şimdi de tekrar hayatımıza girdi, modern dokunuşlarla yeniden yorumlanıyor. Yani öyle köklü bir geçmişi var ki, sen de bu zincirin bir parçası olacaksın.

Makrome İçin Ne Tür İpler Gerekir?

Makromenin en güzel yanı, çok fazla malzeme gerektirmemesi. Ama doğru ipi seçmek, işin yarısı. Piyasada o kadar çok çeşit var ki, kafan karışabilir. Ben de ilk başladığımda "Hangisini alsam acaba?" diye çok düşünmüştüm. En sonunda, biraz deneme yanılma ile neyin işe yaradığını öğrendim.

  • Pamuk İpler: İşte favorim! Yumuşak, doğal, kolay düğümleniyor ve çok şık duruyor. Özellikle çanta gibi şeyler yapacaksanız, kalın pamuk ipler harika olur. 3mm veya 4mm kalınlığında olanları tercih edebilirsiniz. Ben genelde 3mm ile başlarım, daha kibar duruyor.
  • Polyester İpler: Biraz daha parlak ve dayanıklı olurlar. Özellikle dış mekanda kullanılacak veya suya dayanıklı olması gereken projeler için ideal. Ama pamuk kadar doğal bir his vermezler.
  • Jüt İpler: Doğal, rustik bir görünüm isterseniz jüt harika bir seçenek. Biraz daha serttir ve düğüm atması pamuk iplere göre daha zor olabilir. Ama o "kendin yap" hissini en iyi verenlerden biri.
  • Örgü İpler: Aslında pamuk iplerin bir türü. Daha kalın ve dolgun oluyorlar. Hızlı ilerlemek istersen, örgü ipi tercih edebilirsin. Çantana hacim katacaktır.

Benim tavsiyem, yeni başlıyorsan 3mm veya 4mm pamuk makrome ipi ile başlaman. Hem yumuşaklığı sayesinde ellerini yormaz, hem de düğümleri kolayca söküp tekrar yapabilirsin. Hani çocuk uyurken bir hata yaparsın da, hızlıca düzeltmek istersin ya, işte o anlarda pamuk ip hayat kurtarıyor.

Makrome Çanta Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Şimdi gelelim işin en eğlenceli kısmına. "Ben yapabilir miyim?" diye düşünüyorsan, evet, yapabilirsin! Ben yaptıysam, sen hayli hayli yaparsın. Yeter ki eline bir ip alıp ilk düğümü at. Gerisi çorap söküğü gibi gelecek. Çok karmaşık görünse de, temel birkaç düğümü öğrendikten sonra gerisi kombinasyon işi.

Adım 1: Malzemeleri Hazırla

Her işin başı hazırlık. Hani o akşam yemeği hazırlığı gibi düşün. Soğanı doğramadan yemeğe başlayamazsın, değil mi? Makrome için de öyle. Önce gerekli her şeyi masaya yay, sonra rahatça başla. Çocukların erişemeyeceği, ama senin de elinin altında olacak bir köşe bul kendine.

Bir makrome çanta için ihtiyacın olanlar şunlar:

  • Makrome İpi: Yaklaşık 150-200 metre 3mm pamuk makrome ipi (çantanın boyutuna göre değişir). İlk çantan için tek renk seçmek daha iyi.
  • Mezura veya Cetvel: İpleri ölçmek için. Olmazsa olmaz.
  • Makas: İpleri kesmek için.
  • Tahta Çubuk veya Halka (İsteğe Bağlı): Çantanın başlangıcı için sabitleme noktası. Ben genelde tahta çubuk kullanırım, daha pratik oluyor.
  • Mandal veya Klipsler: Çalışırken ipleri sabitlemek ve düzenli tutmak için. Çok işine yarayacak.

Malzemeler hazırsa, çayını kahveni de yanına al. Bir nefeslen, kendini bu ana bırak. Emin ol, bu sana iyi gelecek.

Adım 2: Kes Ve Sabitle

Şimdi ipleri hazırlama zamanı. Bu kısım biraz sabır istiyor, ama sonrası akıp gidecek. İlk çantamı yaparken bu kısımda biraz acele etmiştim, sonra bir sürü ipi baştan kesmek zorunda kaldım. O yüzden, buraya dikkat!

Ana ipleri keserken, çantanın yaklaşık iki katı uzunluğunda düşün. Ben genelde 2.5 - 3 metre uzunluğunda ipler kesiyorum. Diyelim 30cm genişliğinde bir çanta yapacaksın, her biri 2.5 metre olan 20-24 adet ip kesmen yeterli olur. Bu, yaklaşık 50-60 metre ip demek.

Kestiğin her ipi ikiye katlayarak tahta çubuğa "Lark's Head" düğümüyle sabitle. Hani bir ilmek yapıp çubuğun etrafından geçiriyorsun ya, aynen öyle. Bu düğüm, ipleri sağlam bir şekilde tutacak ve çalışırken kaymasını önleyecek. Tüm ipleri sabitledikten sonra, eşit aralıklarla dizildiğinden emin ol.

Adım 3: Temel Düğümleri Öğren: Kare Düğüm

Makromenin alfabesi kare düğümdür. Bunu öğrendin mi, gerisi çorap söküğü gibi. Merak etme, ilk başta biraz elin alışmayacak ama birkaç denemeden sonra parmakların kendiliğinden yapmaya başlayacak. Hani o ilk kez örgülü saç yapmaya çalıştığın anı hatırla, biraz karışıktı ama sonra nasıl da akıp gitti, değil mi?

Kare düğüm için 4 adet ipin olması gerekiyor. Ortadaki iki ip taşıyıcı ip, kenardaki iki ip ise düğüm ipi. Şöyle yapıyoruz:

  • Birinci Yarım Düğüm (Soldan Başla): Sol dış ipi ortadaki iplerin üzerinden atıp, sağ dış ipi bu oluşan halkadan geçirerek aşağıdan yukarı çek. Bir "4" şekli düşün.
  • İkinci Yarım Düğüm (Sağdan Başla): Şimdi de sağ dış ipi ortadaki iplerin üzerinden atıp, sol dış ipi oluşan halkadan geçirerek aşağıdan yukarı çek. Bu da ters bir "4" gibi.

Bu iki yarım düğümü peş peşe attığında bir kare düğüm oluşmuş olacak. Bu düğümü ne kadar sıkı atarsan, o kadar sağlam ve düzenli durur. Çantanızın deseni büyük ölçüde bu kare düğümlerden oluşacak. Sakın vazgeçme, pratikle mükemmelleşir.

Adım 4: Deseni Oluştur: Kare Düğüm Sıraları

Kare düğümü öğrendiğine göre, şimdi çantanın gövdesini örmeye başlayabiliriz. Burası biraz matbaadaki dizgi işine benziyor; her şeyi düzenli ve eşit yapman lazım ki sonuçta yamuk yumuk bir çanta çıkmasın. İlk sırayı bitirdikten sonra kendini sanki bir bulmacayı çözmüş gibi hissedeceksin.

Tüm iplerini dörderli gruplara ayır. Her gruptaki iplerle bir kare düğüm at. Bu senin ilk sıran olacak. Bittiğinde bir dizi düğüm göreceksin. İşte şimdi asıl desen başlıyor.

İkinci sıraya geçerken, ilk gruptaki ilk iki ipi ve ikinci gruptaki son iki ipi boşta bırak. Yani yan gruplardan ortadaki ikişer ipi alarak yeni dörderli gruplar oluştur. Bu şekilde devam edersen, düğümlerin arasında boşluklar oluşacak ve o bilindik makrome deseni ortaya çıkacak. Bu desene "alternatif kare düğüm" de denir. Sanki tuğla örer gibi, üst üste değil de, bir sıra sağa kaydırarak ilerliyorsun. Çantanın alt kısmını oluşturana kadar bu şekilde devam et.

Adım 5: Çantanın Yanlarını Ve Altını Birleştir

Çantanın ana gövdesini ördükten sonra, yanları ve altı birleştirme zamanı. Bu kısım biraz hesaplama ve dikkat gerektirir. Hani bir tişörtü ütülerken kenarlarını tam eşitlemek istersin ya, aynı özen burada da gerekli. Eğer bu adımı doğru yaparsan, çantan yamuk olmayacak.

Makrome örgüyü yeterli uzunluğa ulaştırdığında, çantanın altını oluşturmak için örgüyü ikiye katla. Tahta çubuk artık en üst kısım olacak, düğümler aşağıya doğru sarkacak. Şimdi, çantanın ön ve arka yüzünü oluşturan düğümlerin yan kısımlarını birbirine bağlaman gerekiyor. Bunun için, en dıştaki ipleri kullanarak yeni kare düğümler atarak iki tarafı birleştirebilirsin. Alternatif olarak, çantanın alt kenarından içe doğru bir spiral düğüm sırası örerek de yanları birleştirebilirsin. Spiral düğüm, sürekli aynı yöne yarım düğüm atarak elde edilir ve bir burgu deseni oluşturur. Bu da çok şık durur.

Alt kısmı sağlamlaştırmak için, tüm ipleri toplayıp en altta büyük bir toplu düğüm atabilir veya her iki uçtan kalan ipleri kesip yakabilirsin (eğer sentetik ip kullanıyorsan). Pamuk ip kullanıyorsan, sadece düğüm atmak yeterli.

Adım 6: Sapları Ve Astara Ekstra Dokunuşlar

Çantan artık neredeyse tamam. Ama bir çantayı çanta yapan en önemli detaylardan biri de sapları, değil mi? Hani o yorgun argın omuzuna attığında rahat etmesini istediğin saplar.

Saplar için birkaç seçeneğin var:

  • Kendi Makrome Sapların: Kalan iplerle yeni bir makrome örgü yaparak saplar oluşturabilirsin. Genelde spiral düğüm veya zincir düğüm kullanılarak yapılır, daha sağlam ve esnek olur. İki adet yaklaşık 60-70 cm uzunluğunda sap örüp çantanın üst köşelerine sağlamca bağla.
  • Hazır Saplar: Ahşap, bambu veya metal hazır çanta sapları da kullanabilirsin. Bunları çantanın üst kısmına dikerek veya makrome düğümleriyle sabitleyerek takabilirsin. Bu yöntem daha hızlı ve pratik olur, özellikle ilk projen için.

Astar kısmına gelirsek, makrome çantalar genelde iç göstermez ama küçük eşyaların düşmemesi için astar kullanmak isteyebilirsin. Hazır bir kumaş astarlık alıp içine dikebilirsin. Ben ilk çantamda astar kullanmadım ama sonra anahtarlarım, tokalarım hep düğümlerin arasından düşmeye başlayınca "Hata yaptım!" dedim. İkinci çantama hemen astar diktim.

Astarı dikmek biraz dikiş bilgisi gerektirir. Makine dikişi veya elde, çantanın iç ölçülerine uygun bir astarlık kesip dikerek içine yerleştirebilirsin. Fermuar veya düğme eklemek de tamamen sana kalmış.

Sık Yapılan Hatalar Ve Bunlardan Nasıl Kaçınılır?

Her yeni işte olduğu gibi, makromede de bazı hatalar yapacaksın. Bu çok doğal. Benim ilk makrome saksılığım bildiğin yamuk duruyordu mesela. Eşim "Bu mu senin el emeğin?" diye espri yapmıştı, ben de içerlemiştim. Ama sonra anladım ki o hatalar sayesinde öğreniyorsun. Önemli olan pes etmemek ve biraz daha denemek. Hani çocuk düşe kalka yürümeyi öğrenir ya, aynen öyle.

"Hata yapmak, yeniden başlama fırsatıdır. Bu sefer daha akıllıca." - Henry Ford'un dediği gibi, ama makrome için de geçerli. Pes etmek yok!

İşte en sık yapılan hatalar ve onlardan kaçınma yolları:

  • Düğümleri Eşit Sıkılıkta Atmamak: En yaygın hatalardan biri bu. Bir düğümü sıkı atarsın, diğerini gevşek. Sonuç mu? Desen yamuk yumuk olur. Çözüm: Her düğümü atarken aynı kuvveti uygulamaya çalış. Pratikle elin alışacak. Hani o eşit dilimlenmiş kek gibi, her parçası aynı olacak.
  • Yanlış İp Kalınlığı Seçmek: İnce iple kalın bir çanta yapmaya çalışmak ya da tam tersi. İpin kalınlığı projenin görünümünü ve dayanıklılığını çok etkiler. Çözüm: Başlangıçta 3mm-4mm pamuk ip kullan. Projen büyüdükçe veya farklı bir görünüm istedikçe farklı ipler dene.
  • Yetersiz İp Uzunluğu Kesmek: Projenin ortasında ipin bitmesi kadar sinir bozucu bir şey yoktur. Özellikle yeni başlayanlar ipi kısa kesme eğiliminde olur. Çözüm: İpi her zaman biraz daha uzun kes. Fazlasını sonra kesersin ama kısasını uzatamazsın. "Gereğinden fazla olsun, az olmasın" mantığı.
  • Başlangıç İplerini Eşit Sabitlememek: İlk başta çubuğa taktığın iplerin boyu ve gerginliği eşit olmazsa, tüm proje yamuk başlar. Çözüm: Başlangıç iplerini takarken bir mezura kullan ve hepsinin aynı hizada, aynı gerginlikte olduğundan emin ol. Bir çocuk masalı gibi, temelini sağlam atmalısın.
  • Yanlış Düğüm Sırası: Özellikle alternatif kare düğüm yaparken, bir alt sıraya geçerken yanlış ipleri almak deseni bozar. Çözüm: Her sıraya başlarken dikkatli ol. Hangi ipleri alacağını iki kez kontrol et. Gerekirse ilk düğümü attıktan sonra geri söküp tekrar yap. Acele etme.

Sık Sorulan Sorular

Makrome Çanta Örmek Ne Kadar Sürer?

Açıkçası, bu çantanın boyutuna ve senin hızına göre değişir. İlk çantamı, çocukların uyku saatlerinden çaldığım yarımşar saatlerle toplamda yaklaşık 8-10 saatte bitirmiştim. Eğer hafta sonu tüm gün başına oturabilirsen, bir günde bile bitirebilirsin. Ama benim gibi parçalı zamanlarda yapacaksan, bir hafta gözden çıkar derim.

Makrome Çantayı Yıkayabilir Miyim?

Evet, genellikle yıkanabilir. Pamuk iplerden yapılan çantaları elde, soğuk suyla ve çok az deterjanla nazikçe yıkayabilirsin. Makineye atmaktan kaçın. Sıkma işlemi yapma, bir havlunun üzerinde suyunu alıp düz bir zeminde kurumaya bırak. Aksi halde şekli bozulabilir, benim başıma geldi, biliyorum.

Hangi Kalınlıkta Ip Kullanmalıyım?

Yeni başlayanlar için 3mm veya 4mm pamuk makrome ipi idealdir. Daha kalın iplerle daha hızlı ilerlersin ama düğümler daha büyük durur. Daha ince ipler ise daha zarif bir görünüm verir ama daha yavaş ilerlersin ve daha fazla düğüm atman gerekir. Çantanın duruşuna göre karar verebilirsin.

İpimin Yetip Yetmeyeceğini Nasıl Anlarım?

Bu, makromenin en sinir bozucu kısımlarından biri! Genel bir kural olarak, öreceğin alanın uzunluğunun 4 katı kadar ip kesmen gerekir. Ama çanta gibi yoğun düğüm gerektiren projelerde, her bir ana ipin çantanın bitmiş uzunluğunun en az 4-5 katı uzunluğunda olması gerektiğini unutma. Her zaman biraz fazla kes, garanti olsun.

Makrome Çanta Sadece Yazın Mı Kullanılır?

Kesinlikle hayır! Yazın plajda, bahar aylarında günlük şıklıkta, hatta kışın yünlü bir kazakla bile harika durur. Ben kışın içine koyu renk bir astar dikip kullanmıştım, bayağı da beğenilmişti. Mevsime göre renk seçimi yaparak her zaman kullanabilirsin. Bohem tarzını sevenler için dört mevsim favoridir.

Sonuç

Bak, görüyor musun? Makrome çanta yapmak öyle gözünü korkuttuğun kadar zor değilmiş. Sadece biraz ip, biraz zaman ve en önemlisi, kendine inanmak. Belki ilk denemende bir hata yapacaksın, belki ipin yetmeyecek, belki düğümlerin yamuk olacak. Olsun!

Unutma, önemli olan o süreç. Çocuklar uyuduktan sonra, ya da öğle uykusundayken kendine ayırdığın o küçücük zaman dilimi. O anda sadece sen ve iplerin var. Kendi ellerinle bir şeyler üretmenin o eşsiz keyfi var. Hadi ne duruyorsun? Eline bir ip al, ilk düğümü at. Emin ol, bu sana çok iyi gelecek. Küçük adımlarla başla, gerisi gelir. Biliyorum, yaparsın! 😊

Zeynep Şahin
Yazan

Zeynep Şahin

İstanbul'da yaşayan iki çocuk annesi. 2018'den beri evde hobi projeleri yapıyorum ve öğrendiklerimi burada paylaşıyorum. Karton, keçe, ahşap - elime ne geçerse bir şeyler üretmeye çalışırım. Çocuklarım en büyük ilham kaynağım.