El Sanatları

Kendi Abajurunu Tasarla: Kumaş ve İplerle Aydınlatma Yenileme

Kendi Abajurunu Tasarla: Kumaş ve İplerle Aydınlatma Yenileme

Kendi Abajurunu Tasarla: Kumaş ve İplerle Aydınlatma Yenileme

Sabah daha gün ağarmadan kalktım yine. Altı buçuk, ne kadar erken değil mi? Minik kuşumun (3 yaşındaki kızım) rüyasında su istemesiyle uyanmıştım. Sonra bir daha uyuyamadım. Gözlerim şiş, kahveme uzanırken mutfaktaki abajur çarptı gözüme. Annemin bize evlenirken verdiği o garip çiçekli abajur. Tam 10 yıldır orada, öylece duruyor.

Her sabah gördüğüm bu görüntü içimi sıkmaya başlamıştı. Atmaya elim varmıyor, annem kırılır diye. Ama her baktığımda içimi daraltıyordu. Bir gün karar verdim, bu böyle gitmez dedim. İşte bugün sana o abajurun nasıl bambaşka bir hale geldiğini, hem de cebini yormadan, kısacık bir sürede nasıl yapabileceğini anlatacağım. Evinde atmaya kıyamadığın ama gözüne batan bir eşya varsa, tam sana göre bu proje.

Neden Bu Önemli

Dürüst olalım, bazen evdeki eşyalar öylece birikir. Özellikle kayınvalidenin veya annenin "Bak, evliliğinizde kullanırsınız" diye verdiği o eski ama anlamlı parçalar. Onları atmak büyük mesele, değil mi? İşte bu abajur yenileme projesi tam da bu yüzden var.

Eskiye yeni bir şans vermek, hem cebini korur hem de evine kişisel bir dokunuş katarsın. Geçen hafta o çiçekli abajurun yenisini alayım dedim. İnternette baktım fiyatlara, ufak bir şok yaşadım. Ortalama 500-1000 TL arasında değişen fiyatlar görünce, "ben bunu kendim yaparım" dedim. Ne de olsa Zeynep'im ben, elim boş durur mu hiç?

Bu projeyi bitirdiğinde hissedeceğin o "ben yaptım" gururu paha biçilmez. Kendine ayırdığın o kısacık zamanın sonucunda, evinde sana ait, senin elinden çıkmış bir parça olacak. Çocukların uyuduktan sonra, belki o bir saatlik kaçamak zamanında yaparsın.

Temel Bilgiler: Abajur Yenilemeye GiriÅŸ

Şimdi gelelim bu işin temellerine. Hangi abajurları yenileyebiliriz, hangi malzemeler işimize yarar? Panik yok, çok basit her şey. Genellikle metal bir iskeleti olan, kumaş kaplı abajurlar bu iş için harika oluyor.

Eğer elinde plastik bir abajur varsa, o da olur. Yeter ki sabit bir formu olsun. İşin sırrı, doğru malzemeyi seçmek ve biraz hayal gücü.

Doğru Malzeme Seçimi: Ne Kullanacağız?

Bu projenin en güzel yanı, çoğu malzemeyi evde bulabilecek olman. Benim geçen hafta kullandıklarım, dolabın arkasından çıkan eski bir çarşaf ve kızımın kıyafetlerinden artan ipliklerdi.

Sen de bir bak etrafına. Eminim bir şeyler bulursun.

  • KumaÅŸ Parçaları: Eski bir tişört, yıpranmış bir çarÅŸaf, kullanılmayan bir mutfak perdesi, hatta eski bir kot pantolon bile olabilir. Desenli veya düz, tamamen senin zevkine kalmış. Benim tercihim, mutfağıma uygun, düz renkli bir keten kumaÅŸ oldu.
  • İpler: Jüt ipi, koton ip, yün iplikler… Bunlar abajuruna doÄŸal ve sıcak bir hava katıyor. Ben hem kumaÅŸ hem de jüt ipi kullandım. Çünkü kararsız kaldım, ikisini de denedim.
  • Tutkal: KumaÅŸ ve ip için uygun, kuruduÄŸunda ÅŸeffaflaÅŸan bir tutkal iÅŸini görecektir. Benim tercihim genellikle ÅŸeffaf ahÅŸap tutkalı veya hobi tutkalı oluyor. Eline yapışsa da yıkayınca çıkıyor, dert etme.
  • Makas ve Fırça: Kumaşı kesmek için keskin bir makas ve tutkalı sürmek için küçük bir fırça veya sünger gerekli. Evdeki eski makyaj fırçası bile iÅŸini görür.
  • Varsa Klemensler veya Mandal: Kumaşı yapıştırırken geçici olarak tutturmak için lazım olabilir. Ben mandal kullandım, bayağı iÅŸime yaradı.

Kumaş mı, İp mi? Ya da İkisi Birden?

İşte bu, tamamen senin yaratıcılığına kalmış. Kumaş daha modern ve düz bir görünüm verirken, iplikler daha rustik ve el yapımı bir hava katıyor.

Ben ikisini de kullandım, çünkü hem sıkılmıştım hem de farklı bir şeyler denemek istedim. İlk denememde sadece ip kullandım, sonra beğenmedim, söktüm, kumaşla kapladım. Yani hata yapmaktan korkma. Burası senin oyun alanın.

Nasıl Yapılır: Adım Adım Abajur Yenileme Rehberi

Şimdi gelelim işin en keyifli kısmına: Yapım aşamasına! Hiç gözün korkmasın. Çocukları uyuttuktan sonra veya onların oyun saati bitmeden bitirebileceğin bir proje bu.

Hatta ben bazı kısımları minik yardımlarımla yaptım. Yani, "anne, ben de!" diyen minik parmaklar varsa, onlara da minik görevler verebilirsin.

Adım 1: Hazırlık ve Malzeme Toplama

İlk iş, abajurunu güzelce temizlemek. Yılların tozu, bazen örümcek ağları bile olabiliyor. Benimki kayınvalidemden kalma olduğu için bayağı bir tozlu çıktı. Nemli bir bezle sil ve kurumaya bırak.

Sonra tüm malzemeleri masanın üzerine topla. Dağınık bir çalışma alanı, dağınık bir beyin demek. Ben her şeyi önüme serdim ki, bir yandan mutfaktan çocuk sesleri gelirken diğer yandan ne aradığımı şaşırmayayım. İşte bu, anneyim ben!

Adım 2: Eski Kumaşı Sökme (Gerekirse)

Eğer abajurun eski bir kumaşla kaplıysa, bunu dikkatlice sökmen gerekecek. Ben maket bıçağı ve küçük bir tornavida kullandım. Köşelerden yavaşça kaldır, yapıştırıcının olduğu yerleri nazikçe ayır.

Amacımız, metal iskelete zarar vermemek. Unutma, o iskelet bizim yeni abajurumuzun temeli olacak. Benimki biraz inatçı çıktı, epey bir uğraştım. Ama sonunda pırıl pırıl bir iskeletim oldu. O anki başarma hissi... anlatamam.

Adım 3: Kumaşla Yenileme Yöntemi

Şimdi gelelim en popüler yönteme: Kumaşla kaplama. Bu yöntem, abajuruna daha düzgün ve şık bir görünüm kazandırıyor.

Benim için en pratiği bu oldu, özellikle acelem varken.

3.1: Ölçü Alma ve Kumaşı Kesme

Söktüğün eski kumaş, yeni kumaşın için şablon olabilir. Eğer yoksa, abajur iskeletini bir kağıt üzerine yuvarlayarak veya mezura ile ölçülerini alabilirsin. Üst ve alt kenarlardan 2-3 cm, dikey kenardan ise 1 cm kadar pay bırakmayı unutma. Bu paylar, kumaşı iskelete sabitlemek için kullanılacak. Ben göz kararı kestim ilk başta, sonra küçük bir parça daha kesmek zorunda kaldım. Tecrübeyle sabit, ölçü al!

3.2: Kumaşı Yapıştırma

Tutkalı bir kaba dök. Küçük bir fırça yardımıyla abajur iskeletinin bir bölümüne, ince bir tabaka halinde tutkal sür. Kestiğin kumaşı yavaşça iskeletin üzerine yerleştir ve elinle nazikçe bastırarak kumaşın iskelete yapışmasını sağla. Kumaşı gergin tutmak çok önemli. Eğer sarkarsa, ışığı açtığında hoş durmaz. İnce ince, bölüm bölüm ilerle. Tüm abajuru bir kerede yapmaya kalkma. O tutkal kurur sonra.

3.3: Kenar Bitirme ve Son DokunuÅŸlar

Kumaşın kenarlarını içe doğru katlayarak iskeletin alt ve üst halkalarına yapıştır. Bu, hem daha temiz bir görünüm sağlar hem de kumaşın zamanla sökülmesini engeller. Dikey birleşim yerini ise, bir kenarı diğerinin üzerine gelecek şekilde üst üste yapıştırarak gizleyebilirsin. Ben o birleşim yerine ince bir kurdele yapıştırdım, daha şık durdu. Hiçbir kusuru kalmadı.

Adım 4: İple Yenileme Yöntemi

Eğer daha rustik, doğal veya bohem bir tarz arıyorsan, ip kaplama tam sana göre. Ben salondaki diğer abajuru ip kullanarak yeniledim. İnanılmaz güzel durdu.

4.1: İpi Sarma

Abajur iskeletinin üst veya alt halkasından başlayarak, ipi tutkalla sabitlersin. Sonra ipi iskeletin etrafına düzenli ve sıkı bir şekilde sarmaya başla. İpi sararken ara sıra tutkal sürmeyi unutma. Her bir sıra ipin, bir önceki sıraya sıkıca oturması önemli. Aksi takdirde, aralardan ışık sızabilir ve kötü bir görüntü oluşur. Bunu ben ilk yapışımda fark ettim, baştan sardım.

4.2: Farklı Sarma Stilleri ve Desenler

Sadece düz bir şekilde sarmak zorunda değilsin. İpi yatay, dikey, hatta çapraz sarabilirsin. Farklı renklerde ipler kullanarak çizgiler veya geometrik desenler oluşturmak da mümkün. İstersen aralarına boncuklar ekleyerek daha hareketli bir görünüm verebilirsin. Ben iki renk ipi birbiriyle örerek sarma denemesi yaptım, sonuç harika oldu.

Adım 5: Detaylar ve Son Dokunuşlar

Abajurun temel kaplaması bittikten sonra, yaratıcılığını konuşturma zamanı. Benim en sevdiğim kısım bu oluyor.

5.1: Dekoratif Öğeler Ekleme

Küçük boncuklar, renkli kurdeleler, yapay çiçekler, ponponlar veya dantel parçaları ekleyebilirsin. Abajurun alt kenarına sarkıtlar yaparak daha gösterişli bir hale getirebilirsin. Kızımın odasındaki abajura ponponlar ekledim. O kadar sevdi ki, her gün bakıp "benim abajurum" diyor.

5.2: Ampul Seçimi

Yenilenmiş abajuruna uygun bir ampul seçmek de çok önemli. Genellikle LED ampuller hem enerji tasarruflu hem de uzun ömürlü olduğu için tercih ediliyor. Işığın rengi de önemli; sıcak beyaz ışık daha rahatlatıcı bir atmosfer yaratırken, soğuk beyaz ışık daha aydınlık bir ortam sağlar. Benim mutfak için sıcak ışık tercihim oldu. Yemek yerken daha huzurlu hissettiriyor.

Kalıcı Hale Getirmek ve Sık Yapılan Hatalar

Her projede olduğu gibi, abajur yenilerken de bazı hatalar yapabiliriz. Bunlar seni yıldırmasın. Ben defalarca hata yaptım, söktüm, yeniden başladım. Önemli olan öğrenmek ve tecrübe edinmek.

Hata 1: Hızlı Kuruma ve Sabırsızlık

Tutkalın tamamen kurumasını beklemeden abajuru kullanmaya çalışmak en yaygın hatalardan biri. Eğer tutkal tam kurumadan dokunursan, kumaş yerinden kayabilir veya iz bırakabilirsin. En az 24 saat beklemek en doğrusu. Benim gibi "Ay, hemen bitse de görsem" diye sabırsızlanma.

Hata 2: Yanlış Tutkal Seçimi

Her tutkal her yüzeyde aynı performansı göstermez. Kumaş ve ip için özel olarak üretilmiş hobi tutkallarını veya şeffaf ahşap tutkalını tercih etmelisin. Yanlış tutkal, kumaşta leke bırakabilir veya zamanla yapışkanlığını kaybedebilir. İlk denememde sıcak silikon kullanmıştım, bir süre sonra kalktı. Tecrübeyle sabit.

Hata 3: Kumaşı Yeterince Gergin Tutamama

Kumaşı kaplarken yeterince gergin tutmazsan, abajurunun yüzeyinde kırışıklıklar ve sarkmalar oluşabilir. Bu da ışığı açtığında kötü bir görüntüye neden olur. Kumaşı yapıştırırken bir elinle sürekli gergin tutmaya çalış. Başka bir yardımcıya ihtiyacın olursa eşinden destek alabilirsin. Benim eşim bazen mecburen yardıma koşuyor.

Hata 4: İpi Gevşek Sarma

İple kaplama yaparken ipi sıkıca sarmazsan, aralardan ışık sızar ve dağınık bir görüntü oluşur. İpi her sarışında bir önceki sıraya iyice oturtmaya özen göster. Biraz kas gücü gerektirse de, sonuç buna değer.

Her eski eşyada bir hikaye var, sen ona yeni bir başlangıç ver. Bu senin imzan olsun.

Sık Sorulan Sorular

Şimdi gelelim senin kafandaki sorulara. Biliyorum, aklında bir sürü şey dolanıyor. Hepsine cevap vermeye çalışacağım.

Abajur iskeletim yok, ne yapabilirim?

Hiç dert etme. Eski bir tel sepet, plastik bir su şişesi (keserek), hatta kartondan bile kendi iskeletini yapabilirsin. Biraz yaratıcılıkla her şey mümkün. Ben bir ara kartondan yuvarlak bir şablon yapmıştım, bayağı da işimi gördü.

Hangi tutkalı kullanmalıyım?

En iyisi şeffaf kuruyan hobi tutkalı veya ahşap tutkalı. Kırtasiyelerde ve hobi marketlerde bulabilirsin. Hızlı kuruyan ama sana biraz zaman tanıyan bir yapıştırıcı seçmelisin.

KumaÅŸ yerine baÅŸka ne kullanabilirim?

Gazete, dergi sayfaları, eski haritalar, hatta fotoğraflar... Seçenekler sonsuz. Ben bir kez eski karikatür dergileriyle bir abajur yapmıştım. Kızımın odasına çok yakışmıştı. Ama yapıştırırken dikkatli ol, narin kağıtlar kolay yırtılabilir.

Çocuk odası için güvenli mi?

Kesinlikle evet! Özellikle yapıştırıcı seçimine dikkat edersen, çocuk odası için harika ve güvenli bir proje. Kumaşlar yıkanabilir özellikte olursa, temizliği de kolay olur. Çocuk odası için yapacaksan, uçuşan, küçük parçalı süslemelerden kaçın derim.

Bu işe hiç el becerim yoksa bile yapabilir miyim?

Aslında bu proje el becerisi gerektiren zor bir iş değil. Biraz sabır ve dikkatle herkes yapabilir. Zaten eline ne geçerse bir şeyler üreten Zeynep ben, hata yapmaktan asla korkmam. İlk seferinde mükemmel olmayabilir, ama her denemede daha iyiye gideceksin.

Ne kadar sürer bu proje?

Malzeme toplama ve hazırlık hariç, kaplama işlemi genelde 2-3 saat sürüyor. Tabii bu, abajurun büyüklüğüne ve seçtiğin tekniğe göre değişir. Ama genel olarak bir akşamda bitirebilirsin. Ben çocukları uyuttuktan sonra bir buçuk saatte bitirdim.

Eski abajurumun formu bozuk, ne yapsam?

Eğer iskelette ciddi bir yamukluk varsa, önce onu düzeltmeye çalışmalısın. Metal iskeletleri nazikçe elinle bükerek düzeltebilirsin. Plastikse daha zor olabilir ama yine de denemekten zarar gelmez. Bazen o hafif yamukluklar da "el yapımı" havasını pekiştirir, dert etme.

Bu proje bütçemi ne kadar zorlar?

Neredeyse hiç! Zaten elindeki artık malzemelerle yapıyorsun. Tutkal ve belki ek birkaç ip veya kurdele için ayda 20-30 TL gibi bir harcama yaparsın. Yeni bir abajur almaktan çok daha ekonomik, emin ol.

Sonuç

Gördün mü? O gözüne batan, atmaya kıyamadığın eski abajur, nasıl da bambaşka bir hale bürünebilirmiş. Hem de senin ellerinle! Bu proje sadece bir abajuru yenilemekle kalmıyor, aynı zamanda sana "ben yapabiliyorum" hissini de veriyor.

Haydi durma! Evinde o eski, yorgun abajuru bul ve ona hak ettiği yeni hayatı ver. Küçük bir adımla başla. Belki benim gibi önce bir iskeleti temizlersin. Sonra gerisi gelir zaten. Yaptığında da bana HobiRehber'den fotoğrafını göndermeyi unutma olur mu? Çok merak ederim! 👋

Zeynep Åžahin
Yazan

Zeynep Åžahin

İstanbul'da yaşayan iki çocuk annesi. 2018'den beri evde hobi projeleri yapıyorum ve öğrendiklerimi burada paylaşıyorum. Karton, keçe, ahşap - elime ne geçerse bir şeyler üretmeye çalışırım. Çocuklarım en büyük ilham kaynağım.