Günlük Tutmanın Ötesinde: Bullet Journal Kurulum Rehberi
Günlük Tutmanın Ötesinde: Bullet Journal Kurulum Rehberi
Her sabah koştur koştur kalkıyorum. Kahvaltı, çocuklar, okul hazırlığı derken bir bakıyorum öğlen olmuş. Ben daha kendime bir çay yapamamışım, gün içinde yapmam gerekenler kafamda dolanıp duruyor. Eskiden ajandalarım olurdu, hevesle başlar, iki hafta sonra bomboş kalırdı. O renkli kalemleri, stickerları almak bile bir işti benim için.
Sonra bir gün internette gezinirken, bir anne arkadaşım Bullet Journal'dan bahsetti. İlk başta "Aman canım, yine bir heves" dedim. Ama dinledikçe ilgimi çekti. Bu defter, tam da benim gibi unutan, dağılan, aynı anda beş şeyi düşünen anneler içinmiş meğer. Benim hayatımı nasıl düzenlediğini, bana nefes aldırdığını anlatacağım size. Adım adım, samimi bir şekilde. ❤️
Neden Bu Önemli
Biz annelerin kafası bir kalabalık ki, sormayın gitsin. Çamaşır, yemek, okul toplantısı, doktor randevusu, arkadaşımın doğum günü, evlilik yıldönümü... Hepsini aynı anda aklımda tutmaya çalışınca beynim patlıyor sandım bazen. Bir şeyi yazmazsam unuturum diye her şeyi kafamda dönen listelere sığdırmaya çalışıyordum. Bu da sürekli bir yorgunluk ve unutma hali demekti.
Dürüst olalım, eskiden mutfağa girerdim, buzdolabında ne var ne yok düşünürdüm. Sonra market listesi yapardım. Akşam yemeği için bir tarif bulur, onu not ederdim. Ama o notları nerede sakladığımı asla hatırlayamazdım. Sonunda yine kafama göre bir şeyler yapardım. Bullet Journal sayesinde, o dağınıklık bir deftere sığdı. Tek bir yerde. Bu, bana zaman ve en önemlisi mental alan kazandırdı. O zamanı da çocuklarıma, kendime ayırabiliyorum.
Temel Bilgiler
Bullet Journal (kısaca BuJo diye de geçer), sadece bir ajanda değil. Kendi hayatına özel tasarlanmış, esnek bir sistem aslında. Ryder Carroll adında biri icat etmiş, biraz dağınık zihinleri toplaması için. Bildiğin günlüklerden farkı, tamamen senin ihtiyaçlarına göre şekillenmesi. Önceden basılı sayfalar, boşluklar yok. Her şeyi sen oluşturuyorsun.
Burada kural makul olmak, abartmamak. Instagram'da gördüğün o muhteşem çizimler, rengarenk sayfalar başlangıç için seni korkutmasın. Ben de ilk başta sadece bir kurşun kalemle başladım. Hatta o kalem bile çocukların kullandığı, ucu kırık bir şeydi. Önemli olan kullanmak, mükemmel yapmak değil.
Peki, BuJo'nun olmazsa olmazları ne? Çok temel birkaç bileşeni var:
- Dizin (Index) - Defterinin içindekiler kısmı gibi düşünebilirsin. Hangi konuda neyin hangi sayfada olduğunu gösterir. İlk başta birkaç sayfa boş bırakmak yeterli.
- Gelecek Günlüğü (Future Log) - Yılın genel bir görünümü. Doğum günleri, tatiller, önemli randevular gibi ileri tarihli şeyleri buraya not edersin. Genelde dört veya altı aylık bir bölüm olur.
- Aylık Günlük (Monthly Log) - İçinde bulunduğun ayın bir takvimi gibi. Sol tarafa ayın günlerini ve önemli olayları yazarsın, sağ tarafa da o ayki yapılacak genel işleri listelersin.
- Günlük Kayıt (Daily Log) - İşte burası işin kalbi. Günlük görevlerini, notlarını, etkinliklerini buraya yazarsın. Her gün için yeni bir bölüm açarsın, ister yarım sayfa, ister iki sayfa kullanırsın. Ne kadar yazacağın tamamen sana bağlı.
- Koleksiyonlar (Collections) - Burası senin kişisel hazine odan. Kitap listeleri, film önerileri, yemek tarifleri, ev projeleri fikirleri, çocuklarla yapılacak aktiviteler... Ne istersen. Ben buraya kızımın kreşten yeni öğrendiği şarkıları bile yazıyorum bazen.
Bu temel parçalarla başlayınca, ne kadar esnek ve kişisel bir araç olduğunu hemen anlıyorsun. Kendine bir sistem yaratmak, inanılmaz bir his. Sanki kendi özel yardımcını tasarlamışsın gibi.
Nasıl Yapılır
Şimdi gelelim işin en keyifli kısmına: Kendi Bullet Journal'ını kurmaya! Sakın gözün korkmasın, "ben çizim yapamam", "benim vaktim yok" deme. Unutma, ben de iki çocukla uğraşan, koli bandıyla her şeyi yapmaya çalışan bir anneyim. Benim de vaktim kısıtlı.
Adım 1: Malzemelerini Seç
Başlangıç için süslü püslü şeylere ihtiyacın yok. Gerçekten de yok. Ben de ilk başta öyle sanıp çeşit çeşit kalemler almıştım ama sonra baktım hiç kullanmıyorum. Bir tane defter ve bir tane kalemle başla yeter. Defterin çizgili, kareli ya da noktalı olması sana kalmış. Noktalı defterler çizim yapmak isteyenler için daha iyi ama düz çizgili bir defterle de harikalar yaratabilirsin.
Ben genelde A5 boyutunda, biraz kalın kapaklı bir defter tercih ediyorum. Evde bolca duran bir tükenmez kalemle başladım. Hatta o bile bazen çocukların eline geçip kayboluyordu. Önemli olan başlamak ve elinde olanla yapmak. Sonra istersen renkli kalemler, stickerlar eklersin, kimse karışmaz. Ne de olsa bu senin defterin.
Adım 2: Dizini (index) Kur
Defterinin ilk 2-4 sayfasını dizin için boş bırak. Sayfaları numaralandır. Bu, defterinin içindekiler tablosu gibi olacak. İleride hangi konunun hangi sayfada olduğunu buradan kolayca bulacaksın. Mesela, "Aylık Plan Mayıs" sayfa 10'da mı? Buraya yazacaksın. "Kitap Listem" sayfa 35'te mi? Onu da ekleyeceksin.
İlk başta boş bırakmak garip gelebilir. Ama inanın bana, ilerledikçe buranın kıymetini anlayacaksın. Aradığın şeyi dakikalar içinde bulmak paha biçilmez. Çocukların en sevdiği tarifin hangi sayfada olduğunu bulmak için bütün defteri karıştırmayacaksın. Bu da sana en az 3-5 dakika kazandıracak, o zamanda da bir nefes alırsın.
Adım 3: Gelecek Günlüğünü (future Log) Oluştur
Bu, yılın kuşbakışı görünümü. İlk dizinden sonraki sayfalara geç. Ben genelde her iki sayfaya altı ay gelecek şekilde bir düzen yaparım. Yani bir sayfaya üç ay, diğerine üç ay. Ayın adını yazarsın, altına önemli tarihleri sıralarsın.
Mesela, "Haziran" başlığının altına "15 Haziran - Aslı'nın Doğum Günü", "22 Haziran - Dişçi Randevusu" gibi notlar alırsın. Okul tatilleri, düğünler, önemli etkinlikler gibi uzun vadeli planlarını buraya işlersin. Böylece yıl boyunca seni neyin beklediğini tek bir yerden görebilirsin. Bu, o "ayın ortasında ne unuttum ben ya" hissini bayağı azaltır.
Adım 4: Aylık Günlüğü (monthly Log) Hazırla
İçinde bulunduğun aya özel bir sayfa yap. Ben genelde sol tarafa ayın günlerini alt alta yazarım. Yanına da haftanın günlerini eklerim (Pzt, Sal, Çar gibi). O günkü önemli randevuları veya etkinlikleri buraya kısaca not ederim. Mesela, "5 Pzt - Ayla'nın Yüzme Dersi".
Sağdaki sayfayı da o ay yapman gereken genel işler için kullanırım. "Doktor kontrolü için ara", "Kışlıkları kaldır", "Zeynep'in doğum günü hediyesini al" gibi. Bu sayfa, sana o ay neye odaklanman gerektiğini gösterir. Ayın başında bir çırpıda bütün ayı görmeni sağlar, sanki bir harita gibi.
Adım 5: Günlük Girişlere Başla (daily Log)
Ve işte en çok kullanacağın bölüm! Gelecek günlüğünden sonraki sayfayı aç ve bugünün tarihini at. Buraya o gün yapman gerekenleri, aklına gelenleri, notları yazacaksın. En sevdiğim kısmı da burası zaten. Görevlerini, etkinliklerini ve notlarını basit sembollerle ayırıyorsun.
Benim kullandığım bazı semboller:
- • (nokta) - Yapılacak işler
- X (çarpı) - Tamamlanan işler
- > (sağa ok) - Ertelenen işler (başka güne veya aya kaydırıldı)
- < (sola ok) - Planlanan işler (gelecek güne veya aya taşındı)
- – (kısa çizgi) - Notlar (bir şeyi hatırlamak için)
- O (yuvarlak) - Etkinlikler (randevular, buluşmalar)
Bu sembolleri kendine göre değiştirebilirsin. Önemli olan senin için anlamlı olması. Mesela ben, çok önemli işlerin yanına bir kalp koyuyorum bazen. O görevin tamamlanması benim için daha kıymetli oluyor. Bu bölüm tamamen senin o günkü akışına ve yoğunluğuna göre şekillenir. Bazen yarım sayfa dolar, bazen iki sayfa yetmez.
Adım 6: Koleksiyonlar Oluştur
Bu kısım, Bullet Journal'ının senin için gerçekten özel olmasını sağlayan yer. Ne zaman aklına bir fikir gelse, bir liste yapmak istesen, yeni bir sayfa açıp bir koleksiyon oluşturursun. Mesela, "Yılbaşı Hediyeleri Fikirleri", "Denenecek Yemek Tarifleri", "Çocuklarla Evde Yapılacak Aktiviteler", "Okunacak Kitaplar Listesi" gibi başlıklar açabilirsin.
Ben bir dönem kızımın en sevdiği çizgi filmlerin listesini yapmıştım, ara sıra unuttuğumda dönüp bakıyordum. Bir de ev dekorasyonu için ilham veren fikirleri topladığım bir sayfam var. Bu koleksiyonlar sayesinde, dağınık fikirlerin hepsi tek bir yerde toplanmış oluyor. Aradığın ilhamı veya bilgiyi anında bulabiliyorsun.
Adım 7: Gelecek Taşıma (migration) Yap
Ay sonunda veya hafta sonunda bir taşıma işlemi yapman gerekiyor. Bu, bitmemiş görevleri veya planlanmamış notları sonraki günlüğe aktarmak demek. Mesela, bu ay yapamadığın bir işi gelecek ayın "Aylık Günlüğü"ne veya gelecek haftanın "Günlük Kaydı"na taşırsın. Böylece hiçbir şeyi kaçırmaz, unutmazsın.
Bu aşama başta biraz sıkıcı gelebilir, "Aman boş ver, tekrar yazmaya üşeniyorum" dersin. Ama inanın bana, bu, sistemin kalbi. Yapmadığın şeyleri sürekli gözünün önüne getirmek, ya da gerçekten önemsemediğin şeyleri bırakmak için bir fırsat sunar. Ben her ay bu taşıma işlemini yaparken, "Bunu neden hala yapmadım?" diye kendime sorarım. Bazen de anlarım ki, aslında o kadar da önemli değilmiş ve listemden çıkarırım. Bu bir nevi detoks gibi oluyor.
Adım 8: Her Gün Kısa Bir an Geçir
Bullet Journal'ını düzenli kullanmanın sırrı, her gün ona kısacık da olsa zaman ayırmak. Sabah kahveni içerken, çocuklar uyuduktan sonra veya gün içinde bulduğun beş dakikalık bir arada. Günlük görevlerini yazmak, tamamladıklarını işaretlemek, yeni notlar eklemek... Bu rutin, senin hem gününü planlamana hem de gün sonunda neler başardığını görmene yardımcı olur.
Ben genelde çocuklar uyuduktan sonra 10 dakika kadar ayırırım. Yarın ne yapacağım, bugün ne oldu. Bazen sadece beş dakika içinde bütün günümü not almış olurum. Bu, bana inanılmaz bir sakinlik veriyor. "Acaba ne unuttum?" endişesi olmadan yatağa girmek gibisi yok.
Kalıcı Hale Getirmek / Sık Yapılan Hatalar
Bullet Journal'a başlarsın, hevesle defterini alırsın, ilk sayfalarını doldurursun... Sonra ne olur? Çoğumuzun başına gelen: İlk heves geçer, defter bir kenarda unutulur. Ama merak etme, bu çok doğal bir durum. Önemli olan bu hataları bilip onlardan kaçınmak.
1. Mükemmeliyetçilik Tuzağı: En büyük hata bu bence. Instagram'da görülen o sanat eseri gibi BuJo'lara bakıp "Ben asla böyle yapamam" demek. İnanın bana, o insanlar belki bütün gün sadece defterleriyle uğraşıyorlar. Bizim öyle bir lüksümüz yok. Senin defterin sadece sana hizmet etmeli, başkasına değil. Benim defterimde bazen çocukların karalamaları, kahve lekeleri bile var. Ve bu benim için tamamen normal. Hatta bu defteri daha da özel yapıyor.
2. Çok Fazla Kurala Takılmak: Bullet Journal sisteminin belli başlı kuralları var evet, ama bunlar kesin kanunlar değil. Kendi sembollerini, kendi düzenini yaratmaktan çekinme. Mesela, ben ev işleri için ayrı, çocuklar için ayrı bir sembol kullanıyorum. Bu, benim için daha işlevsel. Senin için neyin işe yaradığını bulana kadar denemekten korkma. En kötü ihtimalle bir sayfayı beğenmezsin, geçersin yeni sayfaya.
3. Başlamadan Pes Etmek: "Vaktim yok", "zaten unuturum", "beceremem" gibi düşünceler seni durdurmasın. Küçük adımlarla başla. Sadece günlük kayıtları tutarak başla mesela. Bir hafta sonra belki aylık günlüğü eklersin. Acele etme, kendine zaman tanı. Unutma, bu bir maraton, sprint değil.
4. Düzenli Kullanmamak: Tutarsızlık, BuJo'nun en büyük düşmanı. Her gün kısa bir süre bile olsa, defterine göz at. Yeni şeyler ekle, eski şeyleri güncelle. Bir rutine oturtmaya çalış. Benim için sabah kahvesi ve akşam çocukları uyuttuktan sonraki sessizlik BuJo zamanımdır. Senin için de kendine uygun bir zaman dilimi bulmaya çalış. Bu defter, çantanın dibinde unutulursa bir işe yaramaz.
Bullet Journal'ın sihri, mükemmeliyetçilikte değil, kişiselleştirilmiş basitlikte gizli. Senin hayatına, senin ritmine uymalı.
Sık Sorulan Sorular
Süslü Defterler Ve Renkli Kalemler Almak Zorunda Mıyım?
Kesinlikle hayır! Ben de ilk başta öyle sanıp çeşit çeşit kalemler almıştım ama sonra baktım hiç kullanmıyorum. Bir tane defter ve bir tane kalemle başla yeter. Defterin çizgili, kareli ya da noktalı olması sana kalmış. Noktalı defterler çizim yapmak isteyenler için daha iyi ama düz çizgili bir defterle de harikalar yaratabilirsin.
Her Gün Kullanmak Zorunda Mıyım?
Hayır, ama düzenli kullanırsan daha verimli olur. Ben genelde her gün kısa bir süre ayırırım. Ama bazen öyle günler olur ki, elime bile alamam. Ertesi gün telafi edebilirsin. Önemli olan bir gün kaçırdın diye tamamen bırakmamak. Esnek ol, kendine karşı acımasız olma.
Eski Ajandalarımdan Farkı Ne?
En büyük farkı, tamamen senin tarafından tasarlanması. Standart ajandalarda önceden belirlenmiş tarihler, boşluklar vardır. Bullet Journal'da ise her sayfayı sen yaratırsın, ne kadar alan ayıracağın, hangi bilgiyi yazacağın sana bağlı. Bu, sana inanılmaz bir özgürlük sunar. Ayrıca tüm listelerini, fikirlerini tek bir yerde toplarsın. Bu da dağınıklığı önler.
Başlangıç Için Ne Kadar Zaman Ayırmalıyım?
İlk kurulum için belki 30 dakika ile 1 saat arası bir zaman ayırman yeterli olur. Dizini numaralandırmak, Gelecek Günlüğü ve Aylık Günlüğü kurmak bu kadar sürer. Sonrası ise günlük 5-10 dakikalık kısa seanslardan ibaret. Hani bazen bir diziyi beklerken telefonla oyalanırız ya, onun yerine defterine bakmak bile yeterli olur.
Çok Meşgulüm, Benim Için Işe Yarar Mı?
İşte tam da bu yüzden işe yarar! Ben de çok meşgulüm, inanın. Anneler zaten dünyanın en meşgul insanları. Bullet Journal, kafandaki yükü azaltır, yapman gerekenleri somutlaştırır. Böylece daha odaklı olursun ve zamanını daha iyi yönetirsin. O 'her şeyi aklımda tutmalıyım' stresinden kurtulursun. Küçük adımlarla başlayıp hayatına entegre ettiğinde ne kadar çok şey başardığına şaşırırsın.
Bu Ne Kadar Sürer?
Bullet Journal'ı gerçekten hayatına entegre etmek ve alışmak kişiden kişiye değişir. Benim için tam anlamıyla oturması yaklaşık bir ay sürdü. İlk başta biraz deneme yanılma yaşadım, hangi semboller bana uygun, hangi düzen daha işlevsel diye. Ama pes etmedim. İki çocukla koşturan bir anne olarak, bu sürenin çok da uzun olmadığını düşünüyorum.
Bu [belirli Durum] Için Değer Mi?
Eğer hayatında dağınıklık, unutkanlık, sürekli bir şeyleri kaçırma hissi varsa, ev işleri, çocukların programları, kişisel hedeflerin arasında kayboluyorsan, evet, kesinlikle değer. Bu, sadece bir defter değil, aynı zamanda kendine ayırdığın bir nefes alanı, zihnini boşaltma yolu. Denemeden bilemezsin. Belki de aradığın çözüm tam da budur. 🤞
Sonuç
Bullet Journal, benim gibi unutan, dağılan ama bir yandan da üretmeye ve hayatını düzenlemeye çalışan anneler için gerçek bir kurtarıcı oldu. O süslü püslü defterler, renkli kalemler hikaye. Önemli olan senin hayatına uyum sağlaması. Bir kere alıştın mı, asla vazgeçemiyorsun. İnanın bana, o karışık zihin birazcık olsun duruluyor.
Denemekten çekinmeyin. Evde duran herhangi bir defterle, herhangi bir kalemle başlayın. Belki de bu, sizin de hayatınıza düzen ve dinginlik getirecek sihirli değnek olur. Unutmayın, en iyi sistem, kullandığınız sistemdir. Küçük bir adımla başlayın, pişman olmayacaksınız. 👋