Epoksi ile Bardak Altlığı Yapımı: Renklerin Dansını Keşfedin

Epoksi Ile Bardak Altlığı Yapımı: Renklerin Dansını Keşfedin

Geçen hafta, biliyor musunuz, kahvemi yine koltuğa döktüm. Ama bu sefer fark etmedim. Yarım saat sonra kurumuş lekeyi görünce içim gitti.

Herhalde üç saniyede bir bir şey döken iki çocuk annesi olarak buzdolabının üzerine "Bardak altlığı kullan!" diye koca bir not yapıştırmam lazım. Tanıdık geldi mi bu durum? Benim evde haftanın her günü bu. 😂

Neyse, dedim ki kendime, Zeynep, bu işe bir çare bulmalısın. Hem de öyle sıradan bir çare değil, biraz renkli, biraz sana özel bir şey olsun. Sonunda aklıma epoksiyle bardak altlığı yapmak geldi.

Bugün size bu renkli ve bence inanılmaz keyifli yolculuğu anlatacağım. Epoksi nedir, nasıl yapılır, nelere dikkat etmek gerekir; hepsini adım adım konuşacağız.

Hazırsanız, o zaman başlıyoruz!

Neden Bu Önemli? Epoksi Bardak Altlıkları Hayatımızı Nasıl Kurtarır?

Bakın, mutfak masamın kenarlarında, sehpanın üzerinde durup duran su lekeleri... Benim başımın belası bunlar. Kaç kere eşime "Yine mi bardak altlığı kullanmadın?" diye söylendim, sayısını unuttum.

Oysa kendi yaptığın, istediğin renklerde, istediğin desende bardak altlıkların olsa?

Hem o canım mobilyaların zarar görmez, hem de eve gelen misafirlere "Bakın, bunu ben yaptım!" diye gururla gösterebilirsin.

Geçen ay kayınvalidemin doğum günüydü. Ona hediye ararken içimden geldi, kendi ellerimle bir şeyler yapayım dedim. Epoksi altlıkları yaptım, üzerine de bizim evin renklerine uygun pigmentler kullandım. O kadar beğendi ki, hala her çay servisinde onları kullanıyor.

Düşünsenize, piyasada satılanlar hem pahalı oluyor hem de bazen istediğimiz gibi bulamıyoruz. İşte bu yüzden epoksiyle bardak altlığı yapmak, hem cebini yormaz hem de ruhuna iyi gelir. Yaratıcılığını konuşturmak gibisi var mı?

Epoksiye Giriş: Temeller Ve Güvenlik

Epoksi deyince gözünüz korkmasın sakın. Evet, kimyasal bir malzeme ama doğru kullanıldığında hiç de zor değil. Tıpkı bulaşık makinesi deterjanını çocuklardan uzak tutmak gibi bir şey, yani önlem alacaksın.

Epoksi aslında iki ana bileşenden oluşuyor: reçine (epoksi) ve sertleştirici (hardener). Bunları belirli oranlarda karıştırdığında kimyasal bir reaksiyon başlıyor ve sıvı haldeyken katılaşıyor.

Piyasada farklı epoksi çeşitleri var. Hobi projeleri için olanlar genelde iki bileşenli ve şeffaf oluyor. Yani bizim için en uygunu bu. Hızlı kuruyanlar, yavaş kuruyanlar da var, biz orta yolu seçeceğiz.

Güvenlik Her Şeyden Önce Gelir!

Benim en hassas olduğum konulardan biri bu. Çocuklar olunca insan daha bir dikkatli oluyor.

Epoksiyle çalışırken bazı basit kurallara uymak çok önemli:

• Havalandırma: Mutlaka açık bir alanda veya iyi havalandırılmış bir odada çalışın. Ben genelde balkonumda yapıyorum bu işleri. Kışın da pencereyi sonuna kadar açıyorum.
• Eldiven: Tek kullanımlık nitril eldivenler şart! Epoksi cildinize yapışırsa çıkarmak biraz zor ve tahriş edebilir. Aman dikkat!
• Maske: Özellikle hassas bir bünyeniz varsa veya uzun süre çalışacaksanız basit bir filtreli maske takmak iyi olur. Ben alerjik bir bünyem olduğu için mutlaka takıyorum.
• Gözlük: Gözlerinizi korumak için basit bir koruyucu gözlük kullanmak her zaman faydalıdır. Epoksi sıçramalarına karşı tedbirli olmak gerek.
• Çocuklar ve Evcil Hayvanlar: Onları çalışma alanından uzak tutmak en iyisi. Kürlenme süresince bile kokusu rahatsız edebilir, kaldı ki temas etmeleri çok tehlikeli. Benimkileri uyurken ya da babalarıyla parka gittiğinde yapıyorum bu işleri.

İhtiyacımız Olan Malzemeler

Biliyorum, "Aman şimdi bir sürü şey almamız mı gerekecek?" diye düşünüyorsunuz. Merak etmeyin, başlangıç için çok az şeye ihtiyacımız var.

Zaten bir kere alınca uzun süre kullanıyorsunuz. Tıpkı o pahalı yemek takımını bir kere alıp yıllarca kullanmak gibi.

• Epoksi Reçine ve Sertleştirici Seti: Hobi amaçlı, şeffaf bir set alın. Genelde 1:1 veya 2:1 oranında karışanlar olur. Paketin üzerini mutlaka okuyun!
• Silikon Bardak Altlığı Kalıpları: İnternette, hobi marketlerde her türlü şeklini bulabilirsiniz. Kare, yuvarlak, altıgen... Ben başlangıç için yuvarlakları tercih ediyorum, hem kolay hem şık duruyor.
• Renklendiriciler: Epoksiye özel pigment pastalar, likit pigmentler veya mika tozları kullanabilirsiniz. Benim favorim mika tozları, hafif parlaklık veriyor, çok seviyorum.
• Karıştırma Kapları: Plastik, tek kullanımlık küçük kaplar işinizi görecektir. Yoğurt kapları bile olabilir ama temiz olmalı.
• Karıştırma Çubukları: Tahta çubuklar, plastik kaşıklar... Önemli olan iyice karıştırmak.
• Dereceli Ölçü Kabı veya Hassas Terazi: Bu çok ama çok önemli. Oranlar şaşarsa epoksi ya yapışkan kalır ya da donmaz. Benim ilk denemelerimden biri böyle hüsranla sonuçlandı. 😥
• Isı Tabancası (Pürmüz) veya Kürdan: Küçük hava kabarcıklarını gidermek için. Saç kurutma makinesi de iş görebilir ama dikkatli kullanmak lazım.
• Koruyucu Örtü: Çalışma yüzeyinizi korumak için naylon veya eski bir gazete serin. Epoksi damlaları yapışırsa temizlemesi zor oluyor.

Adım Adım Epoksi Bardak Altlığı Yapımı

Şimdi gelelim en keyifli kısma: üretmeye! Dürüst olmak gerekirse, ilk başta biraz gergin oluyorsun. "Acaba doğru mu yapıyorum?" diye içinden geçiyor.

Ama bir iki denemeden sonra emin olun eliniz alışıyor, keyfini çıkarmaya başlıyorsunuz. Tıpkı ilk pasta yapışınız gibi.

Adım 1: Çalışma Alanını Hazırla Ve Güvenliğini Sağla

Önce her şeyden önce güvenliğiniz! Eldivenleri takın, maskenizi takın. Ben balkonumda büyük bir karton kutunun içine gazete serip öyle çalışıyorum. Böylece etrafa sıçrayan damlalar sorun olmuyor.

Tüm malzemelerinizi elinizin altında hazır bulundurun. Karıştırılacak kaplar, çubuklar, kalıplar, renklendiriciler... Hepsi parmaklarınızın ucunda olmalı.

Kalıplarınızın düz bir zeminde olduğundan emin olun. Hafif bir eğim bile bardak altlığının yamuk olmasına sebep olabilir. Benim ilk yaptığım altlıklardan biri hafif eğimliydi, sanki sürekli içmek istiyormuş gibi duruyordu bardak. 😂

Adım 2: Epoksiyi Ölç Ve Karıştır

Bu adım, tüm projenin anahtarı. Eğer burada hata yaparsanız, sonuç hayal kırıklığı olur. Tıpkı kek yaparken ölçüleri şaşırmak gibi, sonu hüsran.

Epoksi setinizin üzerindeki oranları dikkatlice okuyun. Genelde "A parçası" (reçine) ve "B parçası" (sertleştirici) olarak iki ayrı şişe bulunur.

Bir ölçü kabı veya hassas terazi kullanarak reçineyi ve sertleştiriciyi tam olarak doğru oranlarda karıştırın. Örneğin, 1:1 oranında ise 50 ml reçineye 50 ml sertleştirici ekleyin. Terazi kullanıyorsanız, gram cinsinden aynı oranı tutturun.

İki bileşeni ayrı ayrı kaplarda ölçtükten sonra büyük bir karıştırma kabına alın. Şimdi yavaşça ve sürekli olarak karıştırmaya başlayın. Yaklaşık 3-5 dakika boyunca karıştırın.

Kenarlara ve dibe yapışan kısımları da sıyırarak iyice karıştığından emin olun. Karıştırma işlemi sırasında bulanıklaşacak, sonra tekrar berraklaşacaktır. Amaç, tamamen şeffaf ve homojen bir karışım elde etmek. Hızlı karıştırmayın, yoksa hava kabarcıkları oluşur!

Adım 3: Renklendir Ve Kalıba Dök

İşte en eğlenceli kısım! Karıştırdığınız epoksiyi farklı küçük kaplara paylaştırın. Kaç renk kullanacaksanız o kadar kap hazırlayın.

Her kaba istediğiniz renklendiriciden küçük bir miktar ekleyin. Çok az başlamak en iyisi, sonra rengi açmak zor olabilir. Koyu olursa biraz daha şeffaf epoksi ekleyebilirsiniz ama bence hep başta az kullanmak daha iyi. Bir kürdan ucu kadar pigment bile yeterli olabilir.

Renklendirdiğiniz epoksiyi yavaşça kalıplara dökün. İster tek renk dökün, isterseniz farklı renkleri katman katman veya rastgele bir araya getirerek mermer desenleri oluşturun.

Ben genelde birkaç farklı renk döküp, sonra bir kürdan yardımıyla hafifçe karıştırarak dalgalı desenler oluşturuyorum. Ortaya çıkan her seferinde farklı bir sanat eseri oluyor, çok şaşırıyorum. Küçük bir çocuk gibi heyecanlanıyorum bazen.

Adım 4: Hava Kabarcıklarını Gider

Dökme işlemi bittikten sonra yüzeyde minik minik hava kabarcıkları göreceksiniz. Bunları gidermek çok kolay.

Eğer varsa bir ısı tabancası (pürmüz) ile yüzeyden hızlıca geçin. Alevi çok yaklaştırmayın ve aynı noktada çok tutmayın, yoksa epoksi yanabilir. Sadece kabarcıkların patlaması için kısa süreli ısıtmak yeterli.

Eğer ısı tabancanız yoksa, bir kürdan yardımıyla teker teker patlatabilirsiniz. Biraz zaman alıcı ama o da işe yarar. Hatta bazen üfleyerek bile patlatıyorum. Ama nefesinizdeki nem kabarcık bırakabilir, o yüzden dikkatli olun.

Adım 5: Kürlenme Ve Bekleme Süresi

Şimdi en zor kısım: sabretmek! Epoksi markasına göre kürlenme süresi değişir. Genellikle ilk dokunma kuruluğu 12-24 saat sürerken, tam sertleşmesi 3-7 günü bulabilir.

Kalıpları tozdan ve doğrudan güneş ışığından uzak, düz bir yerde bırakın. Benim evde tozla mücadelem ayrı bir destan zaten. Çocuklar olunca ne kadar silersen sil, mutlaka bir yerlerden çıkıyor.

Epoksi tamamen sertleşmeden kalıptan çıkarmaya çalışmayın. Yoksa yamulabilir, iz kalabilir, her şey olabilir. Ben bir keresinde "Acaba oldu mu?" diye sabırsızlanıp erken çıkarmıştım, sonuç felaketti. Bırakın, kendi halinde dinlensin.

Adım 6: Kalıptan Çıkarma Ve Son Dokunuşlar

Epoksi tamamen sertleştikten sonra (genelde kalıbın kenarlarından kontrol ediyorum), yavaşça kalıbı esneterek bardak altlıklarını çıkarın.

Silikon kalıplar esnek olduğu için bu kısım genellikle çok kolay oluyor. Bir bebeğin uykuya dalması gibi. 🥰

Kenarlarında çapaklar veya keskin kısımlar kalmışsa, ince zımpara kağıdı (400-600 grit) ile nazikçe zımparalayabilirsiniz. Sonra biraz nemli bir bezle silin ve pırıl pırıl bardak altlıklarınız hazır!

İsterseniz, parlak bir cila ile daha da güzel görünmesini sağlayabilirsiniz. Ben genelde olduğu gibi bırakmayı tercih ediyorum, doğal hali de çok hoşuma gidiyor.

Sık Yapılan Hatalar Ve Bunlardan Nasıl Kaçınırız?

Her işte olduğu gibi, epoksi yapımında da bazı aksaklıklar yaşanabilir. Ama önemli olan bunlardan ders çıkarmak, değil mi? Ben de ilk başlarda çok hata yaptım, hâlâ da yapıyorum bazen.

• Yapışkan Kalması: Bu en sık karşılaşılan sorunlardan. Genelde sebebi, reçine ve sertleştiricinin yanlış oranlarda karıştırılması veya yeterince karıştırılmamasıdır. Hassas terazi kullanın ve mutlaka 3-5 dakika karıştırın. Kenarları ve dibi sıyırdığınıza emin olun.
• Çok Fazla Kabarcık: Hızlı karıştırma veya yeterince ısı uygulamama yüzünden olabilir. Yavaş karıştırın ve döktükten sonra ısı tabancasıyla yüzeyden birkaç kez geçin.
• Renklerin Bulanıklaşması/Karışması: Farklı renkleri döktükten sonra çok fazla karıştırmak ya da epoksiye uygun olmayan renklendiriciler kullanmak buna sebep olabilir. Epoksiye özel pigmentler kullanın ve desen yaparken nazik davranın.
• Yüzeyin Pürüzlü Olması: Dökme sırasında toz kaçması veya çalışma alanının düz olmaması yüzünden olabilir. Temiz ve düz bir yüzeyde çalışın, kürlenirken üzerini hafifçe kapatın (hava alacak şekilde).

"Mükemmel sonuçlar için mükemmel bir başlangıca ihtiyacın yok. Sadece sabır ve biraz cesaretle yola çık."

Sık Sorulan Sorular (sss)

Epoksi Reçine Zehirli Mi?

Epoksi sıvı halindeyken evet, bazı kimyasallar içerir ve cilde temas etmesi, solunması tahrişe yol açabilir. Bu yüzden eldiven, maske ve iyi havalandırma çok önemli.

Ama bir kere tamamen kürlendikten ve sertleştikten sonra zararsızdır. Yani bitmiş bardak altlığına dokunmakta veya kullanmakta bir sakınca yok.

Epoksi Bardak Altlıkları Ne Kadar Dayanır?

Epoksi çok dayanıklı bir malzemedir. Çizilmelere ve suya karşı oldukça dirençlidir. Doğru yapıldığında yıllarca ilk günkü gibi kalır, rengi solmaz, sararma yapmaz.

Benim ilk yaptığım altlıklar hala ilk günkü gibi duruyor, her gün kullanıyoruz.

Hangi Tür Renklendiricileri Kullanabilirim?

Epoksiye özel sıvı pigmentler, pigment pastalar veya mika tozları en iyi sonucu verir. Bunlar epoksinin kimyasal yapısını bozmaz ve güzel, canlı renkler elde etmenizi sağlar.

Akrilik boya veya gıda boyası gibi su bazlı renklendiriciler epoksiyle karışmaz, topaklanma yapabilir veya kurumasını engelleyebilir. Sakın denemeyin, tecrübeyle sabit. 🙄

Epoksi Bardak Altlığı Yapmak Pahalı Mı?

Başlangıçta bir epoksi seti ve kalıplar almak biraz maliyetli gibi gelebilir. Ama bu malzemeleri bir kere aldığınızda birçok proje için kullanabilirsiniz.

Bir bardak altlığının maliyeti, piyasada satılan el yapımı ürünlerden çok daha uygun olacaktır. Uzun vadede kesinlikle değiyor, düşününce aylık 200 TL'lik kahve harcamamızın yanında bu hiç bir şey. 😂

İlk Denemem Kötü Olursa Ne Yapmalıyım?

Hiç dert etmeyin! Benim de ilk denemelerimde hava kabarcıklarıyla dolu, yamuk yumuk altlıklarım oldu. Bu tamamen normal bir öğrenme sürecidir.

Hatalarınızdan ders çıkarın, neden olduğunu anlamaya çalışın ve bir sonraki seferde daha dikkatli olun. Denemeye devam edin, göreceksiniz çok daha iyi olacak.

Bu Projeyi Çocuklarımla Yapabilir Miyim?

Bu soruyu bekliyordum! Malzemelerin kimyasal yapısı nedeniyle çocukların epoksiyle doğrudan temas etmesi riskli. Özellikle karıştırma ve dökme aşamalarında yanlarında olmamaları gerekiyor.

Ancak, siz epoksiyi hazırlayıp renklendirdikten sonra, onlar güvenli bir mesafeden renkleri seçebilir, hatta belki kürdanla hafifçe desen yapmanıza yardımcı olabilirler. Her zaman gözetim altında olmaları şartıyla!

Epoksi Yerine Başka Bir Şey Kullanabilir Miyim?

Bardak altlığı yapmak için birçok farklı malzeme kullanabilirsiniz elbette: ahşap, mantar, seramik, örgü... Ama epoksinin o parlak, pürüzsüz ve suya dayanıklı etkisini başka hiçbir şey vermiyor.

Eğer epoksiyle çalışmaktan çekiniyorsanız, belki ahşap altlıkları boyayarak başlayabilirsiniz. Ama bu projenin verdiği his bambaşka. ✨

Sonuç: Kendi Renklerini Yaratmaktan Korkma!

Gördünüz mü, epoksiyle bardak altlığı yapmak aslında hiç de zor değilmiş. Belki ilk başta biraz endişe verici olabilir ama inanın bana, ortaya çıkan sonuçlara değiyor.

Kendi ellerinizle yaptığınız, her bardağın altında duracak o küçük renkli sanat eserleri, evinize hem sıcaklık katacak hem de size "Ben yaptım!" dedirtecek.

Hayatta her şey denemekten ibaret. Hadi o zaman, siz de kolları sıvayın ve kendi renklerinizi yaratmaktan korkmayın! Minik bir adım atın, yeter. Emin olun, çok keyif alacaksınız. ❤️